Dalyan Muğla iline bağlı olduğunu bilmeyenlere söyledikten sonra kısaca konumundan anlatmaya başlamak istiyorum. Dalyan, Köyceğiz’in güneyinde Ortaca’ya bağlı henüz doğası bozulmamış bakir bir beldemizdir.
Karşı kıyısındaki Caunos antik kentiyle ünlü köy, tarihsel ve doğal değerleriyle son yıllarda turistik önem kazandı. Yerleşme adını, çayın ağzındaki dalyandan alır. Caunos halkı gibi Dalyan köylüleri de geçimlerini balıkçılıkla sağlarlar. Balıkçılık ve balık yumurtası satışı, temel geçim kaynaklarıdır. Dalyan Köyü, 1980lerin ikinci yarısında dünya kamuoyunu ilgilendiren bölgelerden biri oldu. Soyu tükenmekte olan Caretta kaplumbağalarının üreme alanı, Dalyan Çayı`nın denize döküldüğü deltanın kıyısındaki İztuzu`dur. Bu sahil şeridinde turistik yapılaşmaya izin verilmesi üzerine uluslararası bir kampanya başlatıldı. Sonuçta girişimden vazgeçilerek bölge korumaya alındı.
Doğa harikası olan Dalyan`ın harika bir köşesi de İztuzu Plajı. Akdeniz, milyonlarca yıl uğraşarak Dalyan Deltası`nın önüne 7 kilometrelik kumdan bir set oluşturmuş. 85 milyon yıldır Caretta - Caretta ve Celonia Mydas türü dev deniz kaplumbağaları bu kumsalı üreme alanı olarak kullanmışlar. Günümüzde ise kaplumbağalar ile insanoğlu barış içinde bu kumsalı paylaşıyorlar. Gündüzleri sizler bu eşsiz yerde tatilin keyfini çıkartırken, geceleri ise kaplumbağalar nesillerini sürdürecek yumurtaları bu kumsala bırakıyorlar. Yumurtalardan çıkan yavrular da genellikle geceleri denize ulaşıyor. Şanslıysanız, geç kalan yavruları görebilirsiniz.
İztuzu Kumsalı`nın deniz kaplumbağalarının en önemli üreme alanı olmasının pek çok nedeni var. Birincisi, günümüze kadar doğal haliyle kalabilmiş. 1980`li yıllarda buraya otel ve tatil köylerinin yapımının engellenmesi, hem buradan herkesin yararlanmasını, hem de kaplumbağaların neslinin sürmesini sağladı. İkincisi, buradaki incecik altın sarısı kumlar, kaplumbağaların yumurtlamasına çok uydun. Üçüncü ve belki de en önemlisi, Akdeniz`in en temiz sahilinde bulunması. Çevrede sanayi tesisleri ve büyük yerleşimin bulunmaması nedeniyle, deniz suyu kristal berraklığında.
Kumsalın bir tarafının tatlı, diğer tarafının tuzlu olması da bir başka özelliği. Tuzlu suyu sevmeyenler, kumsalın diğer tarafında gönlünce yüzebiliyorlar.
İztuzu Kumsalı`na Dalyan`dan minibüsle ve özel otomobilinizle 10-15 dakikada ulaşabilirsiniz. Göl kenarından ve ormandan doyumsuz manzaralar arasındaki yolculuğunuzdan sonra kumsala ulaştığınız yerde, belediyenin işlettiği tertemiz ve ucuz plaj tesisleri var.
Kumsalın Dalyan ağzı adı verilen diğer ucuna ise dolmuş tekneler ile ulaşabilirsiniz. Buraya labirent gibi sazlıklar arasındaki kanallardan ulaşım 30-40 dakika sürüyor ama gördüğünüz güzellikler karşısında bu yolculuk hiç bitmesin istiyorsunuz. Marmaris ve Fethiye`den günübirlik turistlerin de geldiği bu bölümde de plaj işletmesi var. Ancak burayı özel sektör işlettiği için fiyatlar biraz pahalı. Bunun için tekneye binmeden önce ihtiyaçlarınızı çarşıdan alabilirsiniz. Bu bölümü de ucuz ve bakımlı hale etirmek için belediye hukuk mücadelesi veriyor. Belki de siz geldiğinizde burayı da belediye işletiyor olacaktır.
İztuzu Kumsalı, kalabalıktan hoşlanmayanlar için de seçenekler sunuyor. Kumsalın orta bölümü tamamen boş. Burada gönlünüzce güneşlenip, denize girebilirsiniz.
Belediye`nin işlettiği karayoluyla gidilen bölümün arkasında ve biraz ilersinde piknik yapma imkanı da bulunmaktadır.
Aktiviteler:
Yakın zamana kadar "Gizli Cennet" olarak kalmayı başaran Dalyan, sadece tiryakisi olan az sayıda yabancı tarafından biliniyordu. Gizli kalabilmesinin bir nedeni de Marmaris ile Fethiye arasındaki yoldan 12 kilometre içerde olmasıydı. Çevredeki turistik yörelerden Dalyan`a düzenlenen turlar ve Caretta-Caretta kaplumbağaları, Dalyan`ın daha fazla gizli kalmasını engelledi. Artık günlük turlar tersine döndü. Şimdi insanlar, beton yığını haline gelmiş, geceleri gürültüden uyunmayan ünlü turizm merkezleri yerine Dalyan`da huzur içinde kalıyor, isterlerse ünlü turistik yerlere gezmeye gidiyor. Çünkü Dalyan, pek çok turizm merkezinin yakınında bulunuyor.