100 bin sterline sahte sanatçı yapıyorlar: İngiltere'nin yetenek vizesinde dolandırıcılık

BBC'nin gizli muhabirle yürüttüğü araştırmaya göre İngiltere'de bazı şirketler, varlıklı göçmenlerin kendilerini yetenekli sanatçı ya da teknoloji uzmanı gibi göstererek hızlı yoldan oturum veren "Global Talent" (Küresel Yetenek) vizesine sahte başvuru yapmalarına yardım ediyor.

2020'de "en parlak ve en iyi" bilim insanlarını ve araştırmacıları çekmek için başlatılan vize, sanatçılara da açık. Başvuru sahipleriyle mülakat yapılmıyor; vizeyi alanlar ailelerini İngiltere'ye getirebiliyor ve üç ila beş yıl içinde kalıcı oturuma geçebiliyor.

Londra'nın Canary Wharf bölgesindeki iCareer Consultancy UK adlı şirketin danışmanı olduğunu söyleyen "Peter", müşteri kılığındaki muhabire Çin'de ürettirilen eserlerden oluşan hazır bir sanat portföyü, sergi, basında eleştiri yazıları ve tavsiye mektupları ayarlayabileceklerini anlattı. Danışmana göre 100 bin sterlini aşan "her şey dahil" paketi alan hiçbir müşterinin başvurusu reddedilmemişti.

Danışman, muhabirin sanat geçmişi olmamasının ve İngilizce bilmemesinin sorun olmadığını söyledi. Muhabire 15 eser teslim edilecek, bazı bilgiler geriye tarihlenerek uzun süredir sanatçıymış gibi gösterilecekti. Ek 28 bin sterline Forbes destekli bir Çinli sanatçılar ödülünü kazanmasına yardım edilebileceğini, galeri açılışlarında ise bir çalışanın onun yerine geçip çevre edinebileceğini de ekledi. Paketin toplam bedeli yaklaşık 98 bin sterlin (880 bin yuan) olarak belirtildi.

Araştırma sırasında, sanat fotoğrafçısı olduklarını öne süren iki Nijeryalı erkeğin sahte gazete yazılarıyla vize aldığı da ortaya çıktı. Tanınmış Nijeryalı sanat eleştirmeni Molara Wood, yazmadığı övgü dolu yazıların kendi imzasıyla bir gazetenin sitesine konduğunu söyledi. İngiltere İçişleri Bakanlığı, aldatmaca yoluyla alındığını değerlendirdiği bu iki vizeyi iptal ediyor.

Bakanlık bulguları "son derece ciddi" olarak niteledi; muhabire paket sunan şirketin zaten soruşturma altında olduğunu ve vize yolunun gözden geçirildiğini açıkladı. iCareer ise vize hizmeti sattığını reddetti ve danışmanın görüşmeden önce şirketten ayrıldığını savundu. Danışman da kendisiyle yüzleşildiğinde iddiaları reddetti.

İngiltere'de 2025'te yaklaşık 6 bin 600 Global Talent vizesi verildi; sanat ve kültür kategorisindeki başvurular 2023-2025 arasında neredeyse iki katına çıktı.