BM Genel Sekreteri Guterres'ten petrol devlerine çağrı: Kirleten ödemeli

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda ( Cop31 ) konuşan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, petrol ve doğal gaz sektörüne yönelik dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Fosil yakıtlara bağımlılığın yalnızca iklim krizini derinleştirmediğini, aynı zamanda dünya ekonomisine de ağır bir yük getirdiğini belirten Guterres, enerji şirketlerinin yüksek kazançlarına karşılık vatandaşların ve hükümetlerin artan maliyetlerle mücadele ettiğini vurguladı.

"KİRLETEN ÖDEMELİ"

İklim krizinin yol açtığı ekonomik ve çevresel zararlarda sorumluluğun adil biçimde paylaşılması gerektiğini savunan Guterres, en fazla kirliliğe neden olan ve fosil yakıtlardan en fazla kazanç sağlayan tarafların ortaya çıkan hasarın maliyetine daha fazla katkıda bulunması gerektiği yönündeki çağrısını yineledi.

Guterres, fosil yakıt şirketlerinin olağanüstü karlarının vergilendirilmesinin temiz enerjiye geçişi finanse edebileceğini ve aileleri gelecekteki enerji fiyatı şoklarından koruyabileceğini söyledi. BM Genel Sekreteri, daha önce de iklim krizinden en fazla kazanç sağlayanların yol açtıkları zararın giderilmesinde daha büyük sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirterek "Kirleten ödemeli" mesajını vermişti.

9 PETROL ŞİRKETİ ÜÇ AYDA 95 MİLYAR DOLAR KAZANACAK

Reuters'ın aktardığına göre Guterres, dünya genelinde ailelerin, işletmelerin ve hükümetlerin artan enerji maliyetleriyle karşı karşıya kaldığı bir dönemde petrol şirketlerinin kazançlarına dikkat çekti.

Dokuz petrol şirketinin yalnızca üç aylık dönemde 95 milyar dolardan fazla kazanç elde etme yolunda olduğunu belirten Guterres, bunun günlük 1 milyar doların üzerinde bir tutara karşılık geldiğini ifade etti. Guterres söz konusu şirketlerin isimlerini açıklamazken, fosil yakıt fiyatlarındaki yükselişin enerji üreticilerine önemli kazançlar sağladığına işaret etti.

AVRUPA'NIN ENERJİ FATURASI 100 MİLYAR EURO ARTTI

Orta Doğu'daki çatışmaların küresel enerji piyasalarına etkisini de değerlendiren Guterres, Avrupa Birliği'nin çatışmaların başlamasından bu yana fosil yakıt ithalatına 100 milyar eurodan fazla ek ödeme yaptığını açıkladı.

BM Genel Sekreteri'nin paylaştığı verilere göre 130 ülkede benzin fiyatları yaklaşık yüzde 26, motorin fiyatları ise yüzde 38 yükseldi. Guterres, enerji tedarikçilerini değiştirmenin tek başına sorunu çözmeyeceğini, dünyanın herhangi bir bölgesinde yaşanan arz kesintisinin diğer ülkelerde de fiyatları artırdığını belirtti.

FOSİL YAKITLARDAN ÇIKIŞ İÇİN YOL HARİTASI ÇAĞRISI

Guterres, ülkelerin petrol, kömür ve doğal gaza bağımlılığı azaltacak somut adımlar atması gerektiğini belirterek yenilenebilir enerji, elektrik şebekeleri, enerji depolama sistemleri ve verimlilik yatırımlarının hızlandırılmasını istedi.

Cop31 kapsamında Brezilya tarafından sunulan fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik yol haritasına da değinen Guterres, ülkelerin ulusal planlar hazırlaması, bu planlarda açık takvimler ve finansman ihtiyaçları belirlemesi gerektiğini söyledi. BM Genel Sekreteri, 2028 yılına kadar ölçülebilir ilerleme sağlanması çağrısında bulundu.

COP31'DE İKLİM FİNANSMANI TARTIŞMASI

Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen COP31'in önemli gündem maddelerinden birini iklim finansmanı oluşturuyor. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, iklim değişikliğinin etkileriyle mücadele edebilmek ve temiz enerjiye geçişi hızlandırabilmek için daha fazla finansal desteğe ihtiyaç duyduklarını dile getiriyor.

Guterres'in fosil yakıt şirketlerinin olağanüstü karlarının vergilendirilmesine yönelik çağrısı da bu tartışmaların merkezinde yer alıyor. Öneri, iklim krizinin ekonomik yükünün yalnızca vatandaşlar ve kamu bütçeleri tarafından değil, fosil yakıtlardan yüksek kazanç sağlayan şirketler tarafından da paylaşılmasını hedefliyor.