Milyonlarca kişiyi ilgilendiren çalışma hayatına ilişkin reform için düğmeye basıldı. İş Kanunu ve kamu personel rejimi gibi 40 farklı kanunda yer alan çalışma hükümleri 2027'de değiştirilecek. Esnek çalışma modelleri yaygınlaşacak. Esnek süreli istihdam modeli öncelikli olacak. İş gücü piyasalarında eşitlik temelli güvenceli esneklik sağlanacak. Aylıklarda düşme olmayacak. Kamu çalışanlarının ücretleri, görev ve sorumluluk esasına göre yeniden düzenlenecek. Unvanların iş güçlüğü, yetki ve sorumluluk düzeylerini esas alan yeni ve sadeleştirilmiş bir kamu personeli ücret sistemi oluşturulacak. İşte çalışma hayatına ilişkin detaylar...
Milyonlarca çalışanı ilgilendiren düzenlemeyle İş Kanunu ve kamu personel rejimi dahil 40 farklı kanundaki çalışma hükümlerinin 2027'de değiştirilmesi planlanıyor. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)
Esnek çalışma modelleri; ofis dışında evde veya kafede yapılan "uzaktan çalışma", belirli, genellikle kısa süreli dönemler için çalışmayı kapsayan "dönemsel çalışma", çalışanların çalışma başlangıç ve bitiş saatlerini kendilerine göre ayarladığı "esnek saatler", bazı günler ofiste bazı günler evde uzaktan çalışmayı içeren "hibrit çalışma", tam zamanlı bir pozisyondan daha az çalışma olan "yarı zamanlı çalışma" ve çalışma saatlerinin daha kısa bir haftada yoğunlaştığı "sıkıştırılmış haftalar" şeklinde sıralanabilir.
2027 programında esnek ve uzaktan çalışma modelleri yer alıyor. Programda, atıl iş gücüne meslek kazandırmaya yönelik çalışmaların yerel iş gücü talebi ve bölgesel ihtiyaçlar gözetilerek geliştirilmesi öngörülüyor. İş ve yaşam uyumunu sağlamak ve çalışanların verimliliğini artırmak amacıyla çalışma günlerinin ayarlanması ve esnek süreli istihdam modellerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar da programın hedefleri arasında bulunuyor. Esnek çalışma, kadınların hem istihdamda kalması hem de aile hayatına zaman ayırması açısından son dönemde yeniden gündeme geldi.
Türkiye'de çalışan kadınlar başta olmak üzere doğurganlık oranında ciddi düşüş yaşanıyor. Bu eksende çalışan kadınların esnek çalışma ile aile hayatının desteklenmesi kaçınılmaz görülüyor. Esnek çalışma modeline gençler, özellikle Z kuşağı rağbet gösteriyor. Sunduğu uluslararası kariyer olanakları, özgürlük alanı ve trafik stresinin minimuma inmesi bu ilginin temel nedenini oluşturuyor.
Hükümetin taslak çalışmasında 45 saatlik haftalık çalışma süresinin düşürülmesine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor. İş Kanunu ve ikincil mevzuat çalışmaları ile iş gücü piyasalarında eşitlik temelli "güvenceli" esneklik sağlanacak. Esnek çalışanlar tam zamanlı çalışanlarla "çalışmada süreklilik" anlayışıyla aynı sosyal haklardan yararlanacak. Esnek çalışanların kazançlarında düşme yaşanmayacak. Prim günleri ve analık yardımı gibi sosyal haklara erişimleri kolay olacak. Mevcut işçilerle farklı muameleye tabi tutulma ihtimaline karşı denetim mekanizmaları güçlendirilecek. Esnek çalışma ile 15-29 yaşı kapsayan eğitimde ve iş sahibi olmayan genç nüfusa yönelik istihdamı geliştirecek programlar devreye sokulacak.
Hükümetin, yaptığı çalışmaya göre kamu sektöründe stratejik insan kaynakları yönetimi geliştirilecek. Merkezi kamu personeli bilgi sistemi kurulacak. Kamu e-Uygulama sisteminde yer alan modüller (disiplin, kadro/pozisyon, sosyal atama vb.) aşamalı olarak Kamu Personeli Bilgi Sistemine aktarılacak.
Esnek çalışanların kazançları ve sosyal hakları korunacak. Hükümetin taslağında haftalık 45 saatlik çalışma süresinin düşürülmesine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın yürüttüğü çalışmayla kamu kurumlarındaki açıktan atama ilanları ile kurum içi görevde yükselme, unvan değişikliği süreçleri, "Kariyer Kapısı" üzerinden şeffaf ve izlenebilir bir yapıda yürütülecek. Kamu Personeli Bilgi Sistemine Hizmet İçi Eğitim Modülü eklenerek kurumsal eğitim kapasiteleri artırılacak.
KAMUDA ESNEK ÇALIŞMA OLACAK MI?
BAŞTA tüm kamu kurumlarını kapsamasa da esnek çalışma kamuda da uygulanmaya başlayacak. Kamuda çalışan personelle ilgili "çekirdek" ve "esnek" çalışma zamanları belirlenecek. Çekirdek zamanlar, kurum içerisinde geçirilmesi zorunlu zamanlar olacak. Çekirdek zaman maksimum 5 saati içerecek. Çalışanların esnek çalışma saati de olacak ve burada istedikleri yer ve mekândan çalışma programlarını devam ettirebilecek. Öğle tatillerinin esnek zaman modeline eklenip eklenmeyeceği kurumların inisiyatifine bırakılacak. Kamu çalışanlarının günlük çalışma saati 8 saat olarak korunacak. Mesai başlangıcı 2 saat öne çekilebilecek, bitişi de 3 saat sonraya esnetilebilecek.
Kamu personelinin günlük 8 saatlik mesaisi korunacak. Esnek çalışma modelinde kurumda geçirilmesi zorunlu çekirdek süre en fazla 5 saat olacak.
Görevde yükselmede uygulanan seçme yöntemleri liyakat esaslı teknikler gözetilerek geliştirilecek. Kariyer ve liyakat ilkeleri ile hizmetin gereği göz önünde bulundurularak görevde yükselme ve unvan değişikliği sisteminde nesnel ve işlevsel ölçütler içeren mevzuat düzenlemeleri yapılacak. Kamu insan kaynakları yönetiminde veri analizi ve yapay zekâ gibi ileri teknolojilerin kullanılmasına yönelik çalışmalar sürdürülecek. Ölçülebilir kamu hizmetlerini yürütecek personel sayısının tespitine ilişkin ortak standartlar belirlenecek. Kamu personel mevzuatı kamu personel statüleri ve sınıflandırma kriterleri dikkate alınarak geliştirilecek.
ÜCRETLER YENİDEN DÜZENLENECEK
Kamu personeli ücret sistemi sadeleştirilecek, ücret düzeyleri görev ve sorumluluk esasına dayalı olarak yeniden düzenlenecek. Farklı statülerde istihdam edilen tüm kamu personelinin ücret sistemleri analiz edilerek, unvanların iş güçlüğü, yetki ve sorumluluk düzeylerini esas alan yeni ve sadeleştirilmiş bir kamu personeli ücret sistemi oluşturulmasına ilişkin çalışmalar yapılacak.
KARİYER MESLEK PERSONELİ ETKİN OLACAK
Kamuda istihdam edilen kariyer meslek personelinin görev alanlarını, atanma süreçlerini ve meslekte yükselme gibi hususları düzenleyen mevzuat çalışması yapılacak. Kariyer meslek personelinin etkililiğini artırmak ve yetişmiş kalifiye personelin kamuda istihdamının devamının sağlanması amacıyla, kurumsal ihtiyaçlar ve değişen hizmet gerekleri doğrultusunda mevzuat çalışması yürütülecek.
Source : Calendrier
