Doç. Dr. Üstel, geçici inme belirtilerinde vakit kaybetmeden 112'yi aramayı önerdi

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Demet Aygün Üstel, inmenin erken belirtilerinin tanınması ve zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasının kalıcı beyin hasarını önlemede kritik önem taşıdığını belirtti.

Biruni Üniversitesi'nden yapılan açıklamaya göre inme, beyni besleyen damarlardan birinin tıkanması veya beyin damarlarında kanama meydana gelmesi sonucunda ortaya çıkıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Demet Aygün Üstel, inmenin, beyni besleyen damarlardan birinin tıkanması veya beyin damarlarında kanama meydana gelmesi sonucunda ortaya çıktığını vurgulayarak, özellikle kısa süreli ve kendiliğinden düzelen nörolojik belirtilerin toplumda yeterince önemsenmediğine dikkati çekti.

Üstel, bazı hastalarda inme belirtilerinin birkaç dakika içinde tamamen kaybolabildiğini, bu durumun tıpta geçici iskemik atak (GİA) olarak adlandırıldığını belirtti.

Geçici iskemik atağın, beynin bir bölgesine giden kan akımının geçici olarak kesintiye uğramasıyla ortaya çıktığını aktaran Üstel, "Kişi aniden konuşmakta zorlanabilir, bir kolunda güçsüzlük hissedebilir, yüzünde kayma meydana gelebilir veya bir gözünde görme kaybı yaşayabilir. Bu belirtiler bazen birkaç dakika içerisinde tamamen düzelir. Ancak hastanın kendisini yeniden iyi hissetmesi, tehlikenin geçtiği anlamına gelmez. Geçici iskemik atak, ilerleyen saatlerde veya günlerde gelişebilecek daha ağır bir inmenin habercisi olabilir. Bu nedenle belirtiler kısa sürse bile mutlaka acil tıbbi değerlendirme yapılmalıdır."

Üstel, inme belirtilerinin geçmesini beklemenin en önemli hatalardan biri olduğunu ve geçici iskemik atak ile kalıcı hasara yol açabilecek bir inmenin ilk belirtilerinin birbirinden ayırt edilemeyebileceğinin altını çizerek, şunları kaydetti:

"Bir kişinin konuşması aniden bozulduysa, yüzünün bir tarafında kayma oluştuysa veya kolunu kaldıramadıysa, belirtiler sonradan tamamen düzelse bile bu durum normal kabul edilmemelidir. Evde dinlenmek, uyuyup geçmesini beklemek veya ertesi gün doktora gitmeyi planlamak doğru değildir. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır. Çünkü zamanında yapılan değerlendirme ve uygun tedavi, daha ağır bir inmenin önlenmesini sağlayabilir."

İnmenin yalnızca yüzde kayma veya kol ve bacakta güç kaybıyla ortaya çıkmadığını aktaran Üstel, ani görme kaybı, çift görme, konuşulanları anlamakta güçlük, yürüyememe ve belirgin denge kaybının da dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Üstel, özellikle vücudun bir tarafında aniden gelişen uyuşma veya güçsüzlüğün, konuşmanın peltekleşmesinin, kelimeleri bulamamanın, görmede ani değişikliklerin ve açıklanamayan ani denge kaybının inme açısından önemli uyarı işaretleri olduğuna dikkati çekerek, "Bu belirtilerin bir kısmı başka hastalıklarda da görülebilir. Ancak belirtilerin ani başlaması durumunda inme olasılığı mutlaka değerlendirilmelidir. Belirtilerin başlangıç saatinin bilinmesi de tedavi seçeneklerinin belirlenmesinde büyük önem taşır." ifadelerini kullandı.

Yüksek tansiyon ve ritim bozukluğu riski artırıyor

İnmenin önlenebilir risk faktörlerine de değinen Üstel, özellikle kontrolsüz yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara kullanımı ve kalpte ritim bozukluklarının inme riskini artırdığını kaydetti.

Üstel, özellikle atriyal fibrilasyon olarak bilinen kalp ritim bozukluğunun, kalpte pıhtı oluşumuna ve bu pıhtının beyin damarlarını tıkamasına neden olabileceğini vurguladı.

Yüksek tansiyonun da hem damar tıkanıklığı hem de beyin kanaması açısından önemli bir risk faktörü olduğunun altını çizen Üstel, "Bu nedenle kronik hastalıkların düzenli takip edilmesi, reçete edilen tedavilerin aksatılmaması, sigaradan uzak durulması ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi inmeden korunmada önemli rol oynar." değerlendirmesinde bulundu.

Dünya İnme Günü dolayısıyla toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini vurgulayan Üstel, şu ifadeleri kullandı:

"İnme her zaman kalıcı belirtilerle başlamayabilir. Bazen birkaç dakika süren konuşma bozukluğu, geçici görme kaybı veya kısa süreli kol güçsüzlüğü, vücudun verdiği en önemli uyarı olabilir. İnsanların bu belirtileri yorgunluğa, strese veya geçici bir rahatsızlığa bağlayarak önemsememesi ciddi sonuçlara yol açabilir. Unutulmamalıdır ki inmede her dakika değerlidir. Belirtilerin geçmesi tehlikenin geçtiği anlamına gelmez. Erken fark etmek ve doğru zamanda müdahale etmek hayat kurtarabilir."