Elazığ'da şaraplık üzüm alımı durdu, 50-55 bin ton ürün dalında kaldı

Haber: Serra TAYLAN

(ELAZIĞ) - Elazığ Üzüm Üreticileri Birliği Başkanı Cengiz Öz, "Üzüm denince ne yazık ki şu anda Türkiye'nin her yerinde akıllara dert geliyor. Çiftçi şu anda üzümüyle derde düşmüş. Bir yıl boyunca alın teri dökmüş, parasını harcamış ama hasada gelince üzümünü satamıyor, pazar bulamıyor" dedi.

Öz, yaptığı açıklamada, Elazığ'da yaklaşık 80 bin ton üzüm üretildiğini, bunun 20 bin tonunun bile satılamadığını belirtti.

Ürünlerin üreticinin elinde kaldığını söyleyen Öz, "Elazığ'da coğrafi işaretli öküzgözü üzümüne 'üzümlerin padişahı' diyoruz. Ama ne yazık ki şu anda üzümlerin padişahı yerlerde sürünüyor" diye konuştu.

Şarap fabrikalarının üzümün bir bölümünü aldığını, kalan ürünün ise ekonomik şartlar ve kotalar gerekçe gösterilerek alınmadığını kaydeden Öz, "Elazığ'dan bütün firmalar şaraplık üzüm alımlarını durdurdular. Geriye aşağı yukarı 50-55 bin ton üzüm kaldı. Bunun 30-35 bin tonu şaraplık üzüm. Geri kalanı da sofralık üzüm ve Ağın beyazı dediğimiz üzüm. Bunların tamamı yerde kaldı" ifadelerini kullandı.

"ÖZELLEŞTİRME SONRASI FABRİKALAR KAPANDI"

Üzüm alımlarının durmasında şarap fabrikalarının kapanmasının da etkili olduğunu belirten Öz, geçmişte üzüm yetiştirilen bölgelerde tarıma dayalı sanayi kuruluşlarının oluşturulduğunu ancak bu fabrikaların zaman içerisinde özelleştirilerek kapatıldığını söyledi.

Öz, şunları kaydetti:

"Elazığ'da bir şarap fabrikamız vardı. Türkiye'nin her yerinde Atatürk döneminde üzüm olan bölgelere fabrikalar kuruldu. Kilis'e, Alaşehir'e, Nevşehir'e ve Türkiye'nin üzüm yetiştirilen her bölgesine tarıma dayalı sanayi kuruluşları kazandırıldı. Ama bunlar bir bir özelleştirildi, çeşitli firmalara satıldı. Zamanla Anadolu'nun çeşitli yerlerindeki fabrikalar kapandı. En son geçen yıl Elazığ'da öküzgözü için açılmış bir fabrika kapatıldı ve ürün yerlerde kaldı.

Alkol firmalarına, 'Çiftçiden bu üzümü alın, biz teşvik veriyoruz, alkol kazanlarını kurun, etil alkol yapın' denilebilir. Bu ürün çiftçinin elinden alınır, işlenir. Yazıktır, çiftçi bu ürünü hasat etmek zorunda. Emeğinden vazgeçip bağını bıraksa 10 yıl buradan ürün alamaz. Üzümün bir şekilde dalından koparılması lazım."

Üreticilerin suma fabrikalarına üzümün kilogramını 10 liradan satabildiğini belirten Öz, "Bu da ancak çiftçilerin işçi parasını karşılıyor. Şaraplık üzümün fiyatı belli değil. 10 liraya satılan üründen bir gelir elde edemez zaten ama buna bile pazar bulamıyor" ifadelerini kullandı.

"BAĞLARDA BİR KİLOGRAM ÜZÜM DAHİ KESİLMEDİ"

Üzüm üreticisi Ali Çok da bahar aylarından itibaren bağların bakımını yaptıklarını, zirai ilaçlama ve işçilik masraflarını karşıladıklarını ancak ürünlerini satacak firma veya yetkili bulamadıklarını söyledi.

Çok, şunları kaydetti:

"Bu sene üzümün başına gelmeyen hiçbir şey kalmadı. Bu mevsim, bu tarih olmuş, bağlarda bir kilogram üzüm dahi kesilmemiş. Biz bunun bahardan beri bakımını yaptık, zirai ilaçlamasını yaptık, işçi getirdik, işçi götürdük. Bağı kullandık. Üzümü satacağımız ne firma var ne yetkililer var ne de bir kurum. Muhatap bulamıyorum. Bu tarih olmuş, kış geldi. Üzerine yağmur yağdı, çatlamalar oldu, hastalıklar oldu. Almayınca ne olacak? Bağlar küçüldü, üzüm kilo kaybetti, eridi. Bu işe bir çözüm bulunması lazım. Üzüm üreticisi bu kadar eziyet, bu kadar zulüm görmedi. Ne yapacağımızı bilmiyoruz. Tonlarca üzüm bağlarda, herkesin bağında olduğu gibi duruyor. Bir kilogram üzüm kesilmez mi? Bahardan beri uğraşıyoruz. Çoluk çocukla, işçilikle, yevmiyeyle, mazotla, ilaçla. Bunları nasıl yapacağız? Üzümler şu anda bağlarda, asmalarda çürümek üzere. Çürüdü de zaten, bozuldu, kilo kaybetti, kurudu. Allah yardımcımız olsun."

"120 TONA YAKIN ÜZÜMÜMÜZ VAR, HALA KESİLMEDİ"

Koruk köyünde üzüm üreticiliği yapan Vahap Arpa da yaklaşık 100 dönüm bağı bulunduğunu ve ürünlerinin büyük bölümünün dalında kaldığını söyledi. Arpa, "Koruk köyünde herkesin üzümleri yerde kaldı. Kimsenin üzümü kesilmedi" dedi.

Devletin üreticiye destek vermesi gerektiğini söyleyen Arpa, artan maliyetler nedeniyle borçlarını ödemekte zorlandıklarını belirtti.

Kuzova köyünde üretim yapan Savaş Sönmez de bağlardaki ürünlerin toplanamadığını belirterek "Şu anda hepsi yerde. Ne olacak, ne yapacağız bilmiyoruz" ifadelerini kullandı.