İYİ Partili Türkkan, Adalet Bakanlığının 524,7 milyar liralık bütçesini eleştirdi

Haber: Esra TOKAT

(TBMM) - İYİ Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan, "Adaleti binalar değil insanlar dağıtıyor. Burada önemli olan adalet saraylarının sayısı değil, kararların niteliği" dedi.

Adalet Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının 2027 yılı bütçelerinin görüşüldüğü Tbmm Plan Ve Bütçe Komisyonu'nda milletvekilleri söz aldı.

İyi Parti Kocaeli Milletvekili Türkkan, Adalet Bakanlığı'nın 2027 yılı için öngörülen 524,7 milyar liralık bütçesini değerlendirdi.

Türkkan, şöyle konuştu:

"Ben 2027 yılı bütçesine baktım, 524,7 milyar lira. Ancak merkezi bütçenin artış oranı yüzde 5,7. Yani adaletin bütçedeki payı gerilemeye başlamış. Binalara ayrılan kaynak insan kaynağından çok daha fazla büyümeye başlamış. Elbette yeni adliyelere ihtiyaç olabilir fiziki olarak. Ancak adaleti binalar değil, insanlar dağıtıyor netice itibariyle. Burada önemli olan adalet saraylarının sayısı değil, kararların niteliği."

"İYİ NİYET MESLEKİ TECRÜBENİN YERİNİ TUTMAZ"

Yargının en önemli sorunlarından birinin hakimlerin tecrübesizliği olduğunu belirten Türkkan, henüz birkaç yıllık mesleki geçmişi bulunan hakimlerin milyarlarca liralık ticari uyuşmazlıklara ve insanların özgürlüğünü ilgilendiren ağır ceza davalarına baktığını söyledi.

Türkkan, genç hakimlerin iyi niyetinden şüphe duymadığını ancak bunun mesleki tecrübenin yerini tutamayacağını ifade ederek, "Hakimlik yalnız kanun maddelerini bilmekle yeterli olmuyor. İnsanı tanımayı, olayları değerlendirmeyi, vicdanla karar vermeyi gerektiriyor. Derler ya sonunda hakimin de vicdani kararı takdiri vardır. Bu da biraz tecrübe istiyor" dedi.

Türkkan, 2-3 yıllık avukatların hakim olarak atanıp ceza mahkemelerinde görevlendirildiğini belirterek, hakimlerin bölge esaslı atanması sisteminin yeniden değerlendirilmesini önerdi. Türkkan, "Böylece kıdemin, liyakatin ve tecrübenin değeri yeniden artar" ifadesini kullandı.

"HAKİM VE SAVCILAR GEÇİM KAYGISI TAŞIMAMALI"

Hakim ve savcıların ücretlerinin de önemli bir sorun olduğunu söyleyen Türkkan, yargı mensuplarının üstlendikleri sorumlulukla ekonomik güvencelerinin örtüşmediğini belirtti. Hakimlerin emeklilik sonrasında lojmandan kiraya çıkmakta dahi sorun yaşadığını ifade eden Türkkan, şöyle konuştu:

"Bir hakim düşünün, önünde milyarlarca liralık ticari uyuşmazlık dosyası var. Vereceği karar şirketlerin geleceğini belirliyor. Bir savcı düşünün, çok büyük mali suç organizasyonlarını araştırıyor, soruşturuyor. Böylesine ağır sorumlulukların karşılığı güçlü ekonomik güvenceler olmalı. Yani hakim emekli olduktan sonra bırakın ev almayı, lojmandan kiraya çıkmakta problem yaşıyor. Böyle bir hakimlerden siz çok adil kararlar bekliyorsunuz. Ciddi bir sıkıntı bu. Bunu ciddi anlamda düşünmelisiniz diye düşünüyorum. Bugünkü ücretlerin bu sorumluluklarla yeterince örtüştüğünü düşünmüyorum. Hakimler ve savcıların geçim kaygısı taşımamaları gerekiyor. Bunu sağlamak zorundayız. Mesleğin saygınlığına da uygun ciddi bir ücret artışı gerekiyor. Bu ayrıcalık değil, yargı bağımsızlığının kurumsal gereği."

CEZAEVLERİNDEKİ KOŞULLAR: "NÖBETLEŞE UYUMA VAR"

Cezaevlerindeki koşullara da değinen Türkkan, "Emin olun nöbetleşe uyuma diye bir şey var artık. Şimdi o noktaya geldik. Ama aradan 46 yıl geçti Sayın Bakan, Türkiye bunu hak etmiyor. Biz o insanların özgürlüklerini kısıtlıyoruz. Yaşamlarını yok etmekse o zaman bir ferman yazın, öldürelim gitsin hiç muhatap olmayalım. Bu zorluklardan kurtaralım onları. Cezalar özgürlüğün kısıtlanması anlamında kalmalı" ifadelerini kullandı.

Türkkan, yaşlı ve hasta mahpusların cezaevi koşullarında yaşadığı sorunlara ilişkin de şunları söyledi:

"Burada dikkatinizi çekiyorum, yani mahkumun suçuyla alakalı söylemiyorum. Yaşlı gerçekten orada yatamayacak hasta mahkumlar var. Geçtiğimiz günlerde 75 yaşında bir adamın cüzdanı çalındı, sonra öldürüldü. Cüzdanı çalındı. Yani bu arkadaşımızın, bu beyefendinin ne olduğunu, ne yaptığını hiç bilmiyorum bile. Ama yaşadığı kötü, çok kötü şartlardan dolayı müteessir oldum. Vicdan hukukun da anayasanın da her şeyin önünde geliyor. Vicdanınızı terk ettiğiniz zaman önce insan olmaktan uzaklaşıyorsunuz. Ben bunu hiçbir şeye yakıştıramıyorum."

İnfaz koruma memurlarının çalışma koşullarına da dikkat çeken Türkkan, Silivri Cezaevi'nde inşaat mühendisi bir infaz koruma memuruyla karşılaştığını belirterek, "Bu ülkenin eğitim sisteminden kaynaklı sıkıntı. Bu inşaat mühendisi infaz koruma memuru olmamalı. Bu çocuk gidip mesleğini yapmalı" dedi.

İnfaz koruma memurlarının kalabalık kurumlarda sürekli güvenlik sorumluluğu taşıdığını, gece ve bayramlarda çalıştığını ifade eden Türkkan, vardiya düzenlerinin ve fazla mesai karşılıklarının iyileştirilmesini istedi. Yıpranma payı, emeklilik hakları ve psikolojik desteğin de güçlendirilmesi gerektiğini belirten Türkkan, "O çocuklar da ciddi anlamda mahkümlar gibi mahküm gibi yaşıyorlar. Cezaevlerinde insan onuru çalışanları da kapsıyor, yalnızca yatanları değil" diye konuştu.

"İNSANLAR DÜŞÜNCELERİNİ AÇIKLAMAKTAN ÇEKİNİR HALE GELDİ"

İfade özgürlüğüne ilişkin eleştirilerini de dile getiren Türkkan, Türkiye'de insanların düşüncelerini açıklamaktan çekinir hale geldiğini söyledi. Bir sosyal medya paylaşımının soruşturma konusu olabildiğini belirten Türkkan, eleştiri nedeniyle insanların sabah erken saatlerde ailelerinin gözü önünde gözaltına alındığını ifade etti.

Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmasına ilişkin Adalet Bakanı Gürlek'e soru yönelten Türkkan, bakanlık makamının ve milletvekilliğinin yetkisinin de Anayasa'dan kaynaklandığını belirterek, Anayasa'nın herkes için aynı şekilde uygulanması gerektiğini söyledi.

"ANAYASA HERKESE AYNI UYGULANMALI"

Türkkan, şu ifadeleri kullandı:

"Anayasa Mahkemesi'nin kararları doğrultusunda size önemli bir sorum var Sayın Bakan. Siz bugün bakanlık makamında oturuyorsunuz. Bu makamın meşruiyeti Anayasa'dan geliyor. Ben de burada milletvekili olarak görev yapıyorum. Benim yetki kaynağım da aynı Anayasa. Biz kanunları Anayasa'nın verdiği yetkiyle çıkarıyoruz. Anayasa Mahkemesi de yetkisini aynı Anayasa'dan alıyor. Bu Anayasa herkese aynı uygulanmalı."

Komisyon Başkanı Mehmet Muş, görüşmelere saat 14.30'a kadar ara verildiğini bildirdi.