Libya, Türkiye ile deniz yetki alanları anlaşmasını onaylamasına Yunanistan'dan sert tepki

• Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 2019'da imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat muhtırasını oy birliğiyle onayladı ve 2020 tarihli red kararını iptal etti.
• Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, mutabakat muhtırasının hukuka aykırı, geçersiz ve hükümsüz olduğunu belirterek Libya'nın onay kararını reddettiğini açıkladı.
• Yunanistan, Türkiye ile Libya'nın karşılıklı veya bitişik kıyıları bulunmadığını ve muhtıranın Girit dahil Yunan adalarının deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını göz ardı ettiğini savunuyor.

Libya Temsilciler Meclisi, 2019'da Libya ve Türkiye arasında imzalanan deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin mutabakat muhtırasını onayladı. Libya Temsilciler Meclisinden yapılan açıklamada, Meclisin Bingazi’de toplandığı belirtildi.

LİBYA ANLAŞMAYI İMZALADI

Temsilciler Meclisinin Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türkiye arasında Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin 2019’da imzalanan Mutabakat Muhtırasını oy birliğiyle onayladığı kaydedilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Temsilciler Meclisi ayrıca, Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türk hükümeti arasında imzalanan iki mutabakat zaptının onaylanmasının reddine ilişkin 2020 tarihli (1) sayılı Temsilciler Meclisi Kararını oy birliğiyle iptal etti."

YUNANİSTAN'DAN TEPKİ GECİKMEDİ

Yunanistan'dan Libya'ya sert tepki geldi. Yunanistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Yunanistan, Libya Temsilciler Meclisinin 2019 tarihli, deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin sözde Türk-Libya mutabakat muhtırasını onaylama kararını reddetmektedir.

Bu karar, uluslararası deniz hukuku ile çelişen ve bölge devletlerinin egemenlik haklarını ihlal eden mutabakat muhtırasının hukuka aykırı, geçersiz ve hükümsüz niteliğini değiştirmemektedir. Coğrafya ve uluslararası deniz hukuku, tek taraflı ve hukuki dayanaktan yoksun parlamento kararlarıyla değişmez.

"YUNAN ADALARININ HAKLARI GÖZ ARDI EDİLMEKTEDİR"

Türkiye ve Libya'nın, deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına yönelik girişime hukuki temel oluşturabilecek karşılıklı veya bitişik kıyıları bulunmamaktadır. Ayrıca söz konusu mutabakat muhtırası, UNCLOS ve uluslararası örf ve âdet hukuku uyarınca Yunan adalarının deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını da göz ardı etmektedir.

Yunanistan, uluslararası deniz hukukuna uygun olarak Mısır ve İtalya ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmalar imzalamış ve uluslararası hukuka ve komşu devletlerin egemenlik haklarına saygısını ortaya koymuştur.

Libya tarafını, uluslararası hukuka aykırı olan ve Doğu Akdeniz'deki istikrarı baltalayan her türlü eylemden kaçınmaya çağırıyoruz. Yunanistan, ortaklarını ve müttefiklerini hâlihazırda bilgilendirmiş olup egemenlik haklarının korunmasını sağlamak amacıyla gerekli tüm adımları atacaktır."

YUNANİSTAN NEDEN KARŞI ÇIKIYOR?

Yunanistan, deniz yetki alanlarının Girit dahil kendi adalarından başlayarak çizilmesi gerektiğini savunuyor. Atina’ya göre Türkiye ile Libya arasındaki muhtıra, Girit’in güneydoğusundaki kendi münhasır ekonomik bölgesini ihlal ediyor ve adalara tanınması gereken deniz alanlarını yok sayıyor. Muhtırayla belirlenen hattın Girit’e yaklaşık 45 deniz mili uzaklıkta olduğu belirtiliyor.

Yunanistan, Libya ile bir sınırlandırma anlaşması bulunmadığı için, 2011'de çıkardığı bir yasaya dayanarak iki ülke arasındaki orta hattı esas alıyor. Atina, bu yaklaşımın uluslararası hukuka uygun olduğunu savunuyor. Türkiye ise adaların başka bir ülkenin kıyısına yakın olduğu durumlarda tam etki tanınamayacağını ve hakkaniyet ilkesinin gözetilmesi gerektiğini savunarak muhtıranın uluslararası hukuka uygun olduğunu vurguluyor.

Yunanistan, muhtırayı imzalanmasının ardından tanımamış ve 2020'de Mısır ile kendi deniz yetki alanları anlaşmasını imzalamıştı. Bu anlaşmada, Türkiye-Libya muhtırasıyla belirlenen alanların bir kısmı Yunanistan’a ait gösterildi.