MEB Bakanı Tekin, PISA 2025'te fen ve okumada ilk kez OECD ortalamasını aştı

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, "Fen bilimlerinde tarihimizin en yüksek puanına ulaşarak 482 puan olan OECD ortalamasının üzerine çıktık, matematikte OECD ortalamasını yakaladık. 'Geriye gidiyor' denilen evlatlarımız, aralarında OECD ülkelerinin de bulunduğu 72 ülkeyi fen bilimlerinde ve okumada, 62 ülkeyi de matematikte geride bıraktı." dedi.

Bakan Tekin, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunumunda, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nın (PISA) yıllarca öğrenci ve öğretmenleri eleştirmek için en çok başvurulan delil olduğunu dile getirerek, 2004'te Türkiye'nin PISA'ya ilk kez katıldığı yılın sonuçları açıklandığında, gazetelerin "Türk öğrenciler sınıfta kaldı" ve "Eğitimde ürkütücü tablo" manşetlerine yer verdiğini anlattı.

Muhalefetin 11 Nisan 2016'da verdiği gensoru önergesinin gerekçesinde "2002 sonrası yapılan değişiklikler sonucunda Türkiye, eğitim ve öğretim faaliyetlerinde sınıfta kalmıştır" cümlesinin bulunduğunu aktaran Tekin, argüman olarak da PISA 2012'de Türkiye'nin "34 OECD ülkesi arasında ancak 32. olabildiğinin" gösterildiğini söyledi.

Tekin, Türkiye'nin son sonuçlarda 38 OECD ülkesi arasında fen bilimlerinde 14'üncü, okuma becerilerinde 13'üncü, matematikte 23'üncü sırada yer aldığını anımsatarak, "'Sınıfta kaldı' denilen Türkiye, fen bilimlerinde ve okumada OECD ülkelerinin yarısından fazlasını geride bıraktı." ifadelerini kullandı.

Aynı eleştirilerin, 2016'nın sonunda muhalefet milletvekillerinin verdiği bir araştırma önergesinde " Türkiye'nin, fen bilimleri, matematik ve okuma becerilerinde 2003 yılının gerisine düştüğü" şeklinde kayda geçirildiğini bildiren Tekin, PISA 2003'te 3 alanda da 29 OECD ülkesi arasında 28. sırada olunduğunu, 2003'te 434 olan fen bilimleri puanının 494'e, 441 olan okuma becerileri puanının 472'ye, 423 olan matematik puanının 462'ye yükseldiğini hatırlattı.

Tekin, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ertesi yıl muhalefet sıralarından Genel Kurul kürsüsüne taşınan konuşmada evlatlarımızın 'okuduğunu anlamada, ana dilini konuşmada, matematikte, fen bilimlerinde geriye gittiği' söylendi. Bugün evlatlarımızın okuma becerilerindeki performansı 461 puan olan OECD ortalamasının üzerine çıktı. Fen bilimlerinde tarihimizin en yüksek puanına ulaşarak 482 puan olan OECD ortalamasının üzerine çıktık, matematikte OECD ortalamasını yakaladık. 'Geriye gidiyor' denilen evlatlarımız, aralarında OECD ülkelerinin de bulunduğu 72 ülkeyi fen bilimlerinde ve okumada, 62 ülkeyi de matematikte geride bıraktı. 2018'de muhalefetin verdiği bir başka araştırma önergesinde 'PISA sonuçlarının kaygı verici ve düşündürücü sonuçlar içerdiği' yazıldı. Oysa 2015-2025 döneminde fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında ortalama performansını artıran tek OECD ülkesi Türkiye oldu. 'Kaygı verici' denilen tablo, 10 yılın sonunda gıptayla bakılan bir yürüyüşe dönüştü."

"İlk kez fen bilimleri ve okuma becerilerinde OECD ortalamasının üzerine çıktık"

PISA 2018'de puanlar 3 alanda yükseldiğinde de bu dilin değişmediğine işaret eden Tekin, şöyle devam etti:

"Manşetlerde bu kez 'Güya başarılıyız' ve 'Gelenek bozulmadı, ortalama yakalanamadı' yazıyordu, evlatlarımız hakkında 'Öğrenciler vasat ve sorgulamıyor' hükmü verildi. Muhalefet de 2019'da verdiği önergede 'bu artışı büyük bir gelişme olarak yorumlamamak gerekir' dedi, okuma alanında üst düzey beceri gösteren öğrencilerin oranının düşüklüğü kayda geçirildi. 2025'te gelenek bozuldu. 2020'de ana muhalefet partisinin yayımladığı bir raporda da 'Türkiye'nin uluslararası sınavlarda OECD ülkelerinin en alt sıralarında yer aldığı' yazıldı. '2025'te sizi göreceğiz' dediniz, değerli milletvekilleri 2025'i gördük. PISA 2025'te ilk kez fen bilimleri ve okuma becerilerinde OECD ortalamasının üzerine çıktık."

Eğitimin merkezi yönetim bütçesindeki payını 2002'deki yüzde 7,6'nın iki katına yakın bir düzeye taşıdıklarını, erişimi her kademede genişlettiklerini, okul öncesinde okullaşma oranını 7 katına çıkardıklarını, ortaöğretimde bu oranı 30 puandan fazla yükselttiklerini anlatan Tekin, taşımalı eğitimle köylerdeki çocukları okula ulaştırdıklarını, derslik sayısını iki katına çıkararak öğrencileri daha az kalabalık sınıflarda, daha nitelikli öğrenme ortamlarıyla buluşturduklarını bildirdi.

Bakan Tekin, öğretmen sayısını iki katına çıkardıklarını, öğretmenlik mesleğinin genel yeterliklerini yeniden tanımlayarak Milli Eğitim Akademisini kurduklarını, öğretmenlere mesleki ilerleme yolu açtıklarını, ücretsiz ders kitapları ve Destekleme ve Yetiştirme Kursları ile öğrenci ve ailelere destek sunduklarını, bursluluk, parasız yatılılık, şartlı eğitim yardımı ve ücretsiz öğle yemeği gibi sosyal politikalarla imkanı kısıtlı öğrencilerin eğitim hakkını devlet güvencesine aldıklarını kaydetti.

Türkiye'nin başarısının dünya basınına da yansıdığını aktaran Tekin, "Fransa'da Le Figaro, 'Türkiye bu yıl en büyük ilerlemelerden birini nasıl gerçekleştirdi?' diye sordu. The Economist, gelişmiş ülkelerdeki gerilemeyi konu alan haberinde 'Türkiye hızla yükseliyor' tespitini yaptı. Almanya'da Tagesspiegel, kendi ülkesinin tarihindeki en düşük sonuçları tartışırken Türkiye'nin örnek olabileceğini söyledi." diye konuştu.

"YÖK, üniversite ile sektör işbirliğini yapısal bir unsur olarak gördü"

Tekin, üniversiteleri ülke genelinde yaygınlaştırma hedefleri doğrultusunda, yükseköğretimin toplumun çok daha geniş kesimlerinin erişebildiği bir imkan haline geldiğini belirterek, Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) fırsat eşitliğini korumayı, erişimde ulaşılan tabanı, programların niteliği, mezunların yetkinlikleri, araştırmanın etkisi ve üniversitelerin bölgesel kalkınmaya katkısıyla güçlendirmeyi hedeflediğini vurguladı.

YÖK'ün, mezunların edindiği yetkinlikleri iş gücü piyasasının ihtiyaçlarıyla örtüştürmeyi irdelediğini ifade eden Tekin, Kurulun yükseköğretim planlamasını istihdamla daha güçlü bir ilişki içinde ele aldığını belirtti.

Tekin, YÖK'ün program ve kontenjan kararlarında mezun sayılarını, iş gücü piyasasına geçiş sürelerini, kamu ve özel sektörün personel ihtiyacını ve mesleklerin geleceğine dair öngörüleri birlikte değerlendirdiğini dile getirerek, "İş gücü piyasasında karşılığı daralan programları dönüştürürken stratejik alanlarda kapasiteyi artırmayı esas aldı. Üniversite ile sektör arasındaki işbirliğini de bilgi üretimini üretim süreçleriyle buluşturan yapısal bir unsur olarak gördü." değerlendirmesinde bulundu.

Uzun yıllardır uygulanan klasik stajın yerine, meslek yüksekokullarında ve uygun lisans programlarında öğrencilerin bir ya da iki dönemini doğrudan iş yerinde geçirdiği İşletmede Mesleki Eğitim Modeli'nin uygulamaya konulduğunu anımsatan Tekin, 7 ilde yaklaşık 120 bin öğrenciyle 185 ön lisans programında pilot uygulamanın başlatıldığını aktardı.

Bakan Tekin, modelle öğrencilerin mesleklerini gerçek iş ortamında tanımasının, üretim disiplini, iş güvenliği kültürünü bizzat yaşayarak edinmesinin ve işletmelerin ihtiyaç duydukları yetkinlikleri üniversitelerle birlikte tanımlamasının amaçlandığını söyledi.

YÖK'ün yapay zeka, büyük veri, siber güvenlik, yeşil dönüşüm ile sağlıkta ve tarımda dijitalleşme alanlarını program geliştirme çalışmalarının merkezine aldığını dile getiren Tekin, yapay zeka ve dijitalleşme alanında 100'ü aşkın üniversitede yeni program türlerinin öğrencilerle buluştuğuna dikkati çekti.

Tekin, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının (ÖSYM) da üniversiteye ve kamu hizmetine giden yolda, adayların emeğini adil ve güvenilir biçimde ölçme sorumluluğunu, bütün hizmetleri e-Devlet standartlarında yürüterek ve bilimsel ve teknolojik yeniliklerle hizmet kalitesini her yıl artırarak üstlendiğini vurguladı.

Tek ve çift yıllarda her yıl 11 ila 14 milyon adaya hizmet veren ÖSYM'nin, Yükseköğretim Kurumları Sınavı, Kamu Personel Seçme Sınavı, kurum sınavları, yabancı dil sınavlarını da kapsayan yılda yaklaşık 70 sınavı, farklı kurumlar için de yaklaşık 25 yerleştirme işlemini yürüttüğünü bildiren Tekin, 2026'da bugüne kadar gerçekleştirilen 61 sınava yaklaşık 13 milyon 600 bin adayın katıldığı bilgisini paylaştı.

Milli Eğitim Bakanı Tekin, "Eğitim bütçemiz, 2 trilyon 458 milyar 762 milyon 249 bin lirası Bakanlığımız bütçesi olmak üzere, toplamda 3 trilyon 755 milyar 688 milyon 206 bin lira olarak öngörülmektedir. Son olarak, Sayıştay raporlarında yer alan bulguları titizlikle değerlendirdik, bu bulgular doğrultusunda gerekli adımları da attık." dedi.

(Bitti)