Mekke Ortak Savunma Anlaşması teklifi TBMM Dışişleri Komisyonu'nda ele alınacak

(TBMM) - TBMM'de bu hafta, Türkiye Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026'da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması ile ilgili uygun bulma kanun teklifi görüşülecek. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın geçen hafta yaptığı bütçe sunumun ardından kamu kurumlarının 2027 yılı bütçelerinin görüşmeleri, Plan ve Bütçe Komisyonu'nda başlayacak.

TBMM'de bu hafta, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla resmi tatil olduğu için çarşamba ve perşembe günleri Genel Kurul çalışmayacak.

Genel Kurul'da salı günü Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin görüşmelerine devam edilmesi bekleniyor. Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin ilk üç maddesi görüşüldükten sonra, pay sahiplerine yapılacak ödemeler nedeniyle Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin görüşmelerini öne çekilmişti.

MEKKE ANLAŞMASI DIŞİŞLERİ KOMİSYONU'NDA GÖRÜŞÜLECEK

TBMM'de 27 Ekim Salı günü saat 11.00'de Dışişleri Komisyonu toplanacak. Toplantıda, "Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi" görüşülecek.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan, 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan 16 maddelik Mekke Anlaşması'na göre, taraflardan birine yapılan dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış kabul edilecek. Bir tarafın saldırıya uğraması durumunda, anlaşmaya katılan diğer ülkeler "karşılıklı yardım imkanlarının tamamını" kullanarak derhal yardım edecek. Bu amaçla taraflar, askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut imkanlar çerçevesinde" iş birliği yapacak.

Taraflar, hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini korumak ve milli güvenliklerine karşı tehdit ve tehlikeleri bertaraf etmek maksadıyla ortak değerlendirmeler temelinde bireysel ve müşterek tedbirler geliştirmek üzere sürekli ve etkili bir şekilde birbirlerine yardım edecek ve iş birliği yapacak. İstihbarat alanındaki iş birliğini derinleştirmek ve bu doğrultuda gerekli eşgüdümü sağlamak amacıyla taraflar istihbarat paylaşımında bulunacak. Üç ülke, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak.

Kanun teklifinin gerekçesinde "Mekke Anlaşması ile bölge ülkeleri arasında stratejik diyaloğun ve karşılıklı güvene dayalı birlikte çalışma kültürünün güçlendirilmesi, Orta Doğu'da ve ötesinde iş birliğine ve kolektif caydıcılığa dayalı güvenlik yaklaşımının tesis edilmesi ve bölgenin sorunlarına bizzat bölge içerisinden çözümler üretilmesinin hedeflendiği" vurgulandı. Gerekçede, "Mekke Anlaşması, bölgesel sahiplenme, iş birliğine dayalı güvenlik ve kapsayıcılık ilkeleri üzerine inşa edilmiştir. Tamamen savunma odaklı olan anlaşma, herhangi bir ülkeyi hedef almamaktadır" denildi.

MEKKE ANLAŞMASI'NA TEPKİLER

Muhalefet, Mekke Anlaşması'na, Türkiye'yi savaşa sürükleyeceği gerekçesiyle karşı çıkıyor. YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, "İktidar Mekke Anlaşması ile Türkiye'yi yeni bir Suriye tehlikesiyle yüz yüze bırakıp İran ve Husiler ile doğrudan sıcak çatışmaya sürükleyecek bir ateşte atıyor" ifadelerini kullandı. Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, "İslam dünyasında yeni çatışma hatları ve cepheleri açacak, gerilimler, kırılmalar üretecek hiçbir adım atmamalıyız. Bir Müslüman ülkenin güvenliğini sağlamak adına başka bir Müslüman ülkenin güvenliği tehlikeye atılıyorsa, bunun adı 'dayanışma' değil, yeni bir 'ayrışmadır'. Biz böyle bir ayrışmanın parçası olmayız" tepkisini gösterirken; CHP Parti Sözcüsü Müslim Sarı, "Bu anlaşmanın en büyük riski, Türkiye'yi sıcak bir çatışmanın içine çekebilme riskidir. Bu anlaşmada farklı tehdit algıları var. NATO anlaşmasında tehdidin nereden geldiği bellidir, açıktır, belirgindir, ancak burada üç ülkenin ortak savunma anlaşmasında, üç ülke için tehdidin nereden geldiğine ilişkin belirlilik yoktur" açıklamasını yaptı.

BÜTÇE GÖRÜŞMELERİ KOMİSYONDA BAŞLIYOR

TBMM'de bu hafta, kamu idarelerinin 2027 yılı bütçe görüşmeleri, Plan ve Bütçe Komisyonu'nda başlayacak. Komisyonda salı günü  2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Geneli ile Sayıştay raporları üzerinde görüşmeler yapılacak. Çarşamba günü ise TBMM, Kamu Denetçiliği Kurumu ile Sayıştay'ın bütçe ve kesin hesapları görüşülecek.

TBMM'de salı günü siyasi partilerin grup toplantılarının yapılması bekleniyor.