Piezo-Team buzulların iç yapısını 3D haritalayan sistemi COP31'de tanıttı

İklim değişikliğinin etkisiyle kutup bölgelerinde yaşanan değişimlerin izlenmesi ve buzulların erime süreçlerinin daha ayrıntılı incelenmesi amacıyla lise öğrencileri, buzulların iç yapısını üç boyutlu haritalandırmayı hedefleyen sensör sistemi geliştirdi.

TÜBİTAK ile TEKNOFEST kapsamında düzenlenen 2204-C Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması'nda birincilik kazanan Piezo-Team ekibi, projelerini Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) tanıtıyor.

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının (T3 Vakfı) desteğiyle uluslararası katılımcılarla buluşan, İstanbul'daki Araştırma Geliştirme Eğitim ve Uygulama Merkezi Lisesinde (ARGEM) öğrenim gören üç öğrenciden oluşan ekip, yaklaşık 2,5 yıldır üzerinde çalıştıkları projeyle kutup buzullarının iç yapısındaki değişimleri tespit etmeyi amaçlıyor.

Ekip üyelerinden ARGEM 11. sınıf öğrencisi Abdullah Nazım Karanfil, AA muhabirine, geliştirdikleri sistemin kutup buzullarının iç yapısında meydana gelen değişimleri ve kırılmaları tespit etmek amacıyla tasarlanan sensörlerden oluştuğunu belirtti.

Yarışmaya iki yıldır katıldıklarını belirten Karanfil, ilk yıl üçüncülük, bu yıl ise birincilik elde ettiklerini ifade etti.

Sistemin çalışma prensibini anlatan Karanfil, sensörlerin yerleştirildiği en az üç kapsülden elde edilen verilerin karşılaştırılmasıyla buzulların üç boyutlu iç haritasının oluşturulabildiğini belirterek, "Biz aynı GPS gibi burada birbiriyle karşılaştırarak buzulların üç boyutlu iç haritasını oluşturabiliyoruz." dedi.

Sistemde piezoelektrik ve piezorezistif sensörler kullandıklarını dile getiren Karanfil, bu sensörlerle titreşim ve basınç gibi değişimleri ölçtüklerini kaydetti.

İnsansız hava aracı (İHA) görüntülerinden farklı olarak buzulların yüzeyinin altındaki katmanları da incelemeyi hedeflediklerini belirten Karanfil, sistemin olumsuz hava koşullarında da veri toplayabilecek şekilde tasarlandığını anlattı.

Karanfil, "Mevcut yöntemlerden en başta ayrıldığımız nokta, zeminin altında gözlemleyebiliyoruz ve özellikle tipi ve fırtınalardan etkilenmeyecek bir sistem oluşturuyoruz." ifadelerini kullandı.

Uydu görüntülerinin yoğun kar ve tipi nedeniyle yetersiz kalabildiğini, İHA'ların ise bu koşullarda uçurulamadığını dile getiren Karanfil, geliştirdikleri sistemle buzullardaki kırılmaların yeri, yönü ve boyutuna ilişkin veri elde etmeyi amaçladıklarını söyledi.

Bu verilerin buzullardaki değişimleri inceleyen bilim insanlarına katkı sağlayabileceğini belirten Karanfil, kırılmaların hangi dönemlerde hızlandığının ve çevresel etkenlerle ilişkisinin araştırılabileceğini ifade etti.

Kutup koşullarına uygun batarya tasarladılar

Sistemin enerji ihtiyacını karşılamak için kendi bataryalarını da tasarladıklarını bildiren Karanfil, mevcut sistemde 9 aylık kullanım süresini hedeflediklerini kaydetti.

Elektronik devre kartını da geliştirmeyi planladıklarını ifade eden Karanfil, ilerleyen aşamalarda sistemin enerji kapasitesini ve çalışma süresini artırmayı amaçladıklarını belirtti.

Antarktika koşullarına uygun sistem tasarlamanın zorluğuna değinen Karanfil, malzeme seçimi, ısı dağılımı ve üretim süreçlerinde farklı hesaplamalar yaptıklarını anlattı.

Karanfil, iklim değişikliğiyle mücadelede önem taşıyan projelerine henüz başlangıç aşamasındayken destek bulabilmenin ve bunu COP31'de uluslararası katılımcılarla paylaşabilmenin kendileri için çok değerli bir deneyim olduğunu sözlerine ekledi.