Sırbistan’da 12 yıllık Vucic iktidarı son buldu: Yenilgiyi kabul etti

• Sırbistan'da düzenlenen erken genel seçimlerde öğrencilerin desteklediği Öğrenci Listesi oyların yüzde 52'sini alarak öne çıktı, Aleksandar Vucic liderliğindeki "Birleşik Sırbistan" ittifakı yüzde 39'da kaldı.
• Aleksandar Vucic, ittifakının sandıktan yenilgiyle çıktığını kabul ederek 12 yıllık iktidarının sona erdiğini duyurdu; Öğrenci Listesi'nin 135-140, kendi ittifakının ise yaklaşık 105 milletvekilliği kazanması bekleniyor.
• Seçimlere katılım saat 19.00 itibarıyla yüzde 67,6 olarak açıklandı ve bu oranın 2023 seçimlerindeki yüzde 58'in üzerine çıkarak rekor seviyeye ulaşabileceği belirtildi.

Sırbistan'da düzenlenen erken genel seçimler, ülkenin siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu. Yaklaşık iki yıldır hükümet karşıtı protestolara öncülük eden öğrencilerin desteklediği adaylar sandıkta öne çıkarken, 12 yıllık Aleksandar Vucic iktidarı resmen sona erdi.

VUCIC YENİLGİYİ KABUL ETTİ

Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılarak başbakanlığa aday olan Aleksandar Vucic, seçimlerin ardından yaptığı değerlendirmede kendi ittifaklarının sandıktan yenilgiyle çıktığını kabul etti.

Kesin sonuçların henüz açıklanmadığına işaret eden Vucic, Öğrenci Listesi’nin parlamentoda 135 ila 140 sandalye kazanacağını, kendi liderliğindeki "Aleksandar Vucic – Birleşik Sırbistan" ittifakının ise yaklaşık 105 milletvekilliğinde kalacağını belirtti.

Vucic, her zaman olduğu gibi bu gece de sorumluluk sahibi biri olarak kürsüye çıktığını ifade ederek, "Çok beklemeyin diye önden çıkıp söylemek istedim. Muhalefet olarak üzerimize düşeni yapacağız. Mücadeleye devam." diye konuştu.

 REKOR KATILIM ORANI

Sırbistan'daki Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi (CeSID), resmi olmayan sonuçlara göre, oyların yüzde 56'sının sayıldığını belirtti. Öğrenci Listesi oyların yüzde 52'sini alırken, SNS liderliğindeki Vucic'in listesi ise oyların yüzde 39'unu aldı.

Ülkede kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirlemek için yerel saatle 20.00'ye kadar oy kullandı.

Sırbistan Devlet Elections Komisyonu (RIK) saat 19.00'a kadar katılımın yüzde 67,6 olduğunu açıkladı. Ülke medyası ise katılım oranının rekor seviyeye ulaşabileceğini, en son 2023 seçimlerinde bu oranın yüzde 58 olduğunu belirtti.

16 KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ TREN GARI FACİASI DÖNÜM NOKTASI OLDU

Sırbistan'da siyasi dengeleri değiştiren öğrenci hareketinin temelleri, 1 Kasım 2024'te Novi Sad kentinde yaşanan faciayla atıldı. Yenileme çalışmalarından geçen tren garının beton giriş saçağının çökmesi sonucu 16 kişi hayatını kaybetti.

Facianın ardından inşaat çalışmalarındaki denetimsizlik, yolsuzluk ve kamu kaynaklarının kullanımıyla ilgili iddialar ülke genelinde tepkilere yol açtı.

Üniversite öğrencileri, olayın sorumlularının ortaya çıkarılması, ilgili belgelerin kamuoyuyla paylaşılması ve yetkililerin hesap vermesi talebiyle protestolar başlattı.

Gösteriler kısa sürede farklı kentlere yayıldı. Akademisyenler, öğretmenler, çiftçiler, sanatçılar ve çeşitli meslek gruplarından vatandaşların da katılmasıyla protestolar, hükümet karşıtı geniş çaplı bir harekete dönüştü.

MEVCUT MUHALEFETE ALTERNATİF OLARAK KURULDU

Protestoları başlatan öğrenciler, geleneksel muhalefet partilerinden bağımsız bir siyasi oluşum kurma kararı aldı.

Üniversitelerde gerçekleştirilen toplantılarda belirlenen adaylarla "Öğrenci Listesi” adı altında seçimlere katılma kararı alındı.

Öğrenciler, doğrudan aday olmak yerine farklı toplumsal kesimlerden destekledikleri isimlerin parlamentoya girmesini hedefledi. Eylül ayında seçim kuruluna sunulan liste için yaklaşık 70 bin imza toplandı.

BELGRAD'DA 150 BİN KİŞİ TOPLANDI

Seçimlerden önce düzenlenen kitlesel gösteriler, öğrenci hareketinin ülke genelindeki desteğini ortaya koydu.

22 Ekim'de başkent Belgrad'da gerçekleştirilen son büyük mitinge bağımsız kalabalık tahminlerine göre yaklaşık 150 bin kişi katıldı.

Sırbistan'ın farklı kentlerinden yürüyerek başkente ulaşan öğrenciler, Sırp bayrakları ve "Öğrenciler Kazanıyor" sloganlarıyla iktidar değişimi çağrısında bulundu.

Hareketin seçim vaatleri arasında yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığının sağlanması, hukukun üstünlüğü ve demokratik reformlar yer aldı.

VUCIC BAŞBAKAN OLMAK İÇİN CUMHURBAŞKANLIĞINDAN AYRILMIŞTI

Sırbistan siyasetinin son 14 yılında önemli görevler üstlenen Aleksandar Vucic, 2012'de Sırp İlerleme Partisinin iktidara gelmesinin ardından önce başbakan yardımcısı oldu. Sırp lider, 2014'te ise başbakanlık görevini üstlendi.

2017'de cumhurbaşkanlığına seçilen Vucic, Eylül 2026'da görevinden ayrılarak erken genel seçimlerde başbakanlığa adaylığını koydu.

Seçimlere "Aleksandar Vucic – Birleşik Sırbistan" ittifakının başında katılan Vucic, kampanya boyunca öğrenci hareketini dış destekli bir siyasi girişim olmakla suçladı.

Muhalifler ise iktidarın kamu kurumları ve medya üzerindeki etkisini eleştirdi. Seçim günü bazı bölgelerde şiddet, seçmenlere baskı ve usulsüzlük iddiaları da gündeme geldi.

GÖZLER YENİ HÜKÜMETİN KURULMASINDA

Öğrenci Listesi'nin sandıkta öne çıkmasının ardından Sırbistan'da hükümet kurma sürecine ilişkin gelişmeler bekleniyor. Kesin sonuçların açıklanmasının ardından parlamentodaki sandalye dağılımının netleşmesi ve yeni hükümetin kurulmasına yönelik görüşmelerin başlaması öngörülüyor.

Avrupa Birliği'ne aday ülke statüsündeki Sırbistan'da yeni yönetimin yolsuzlukla mücadele, hukuk devleti, dış politika ve ekonomik reformlar konularında nasıl bir yol izleyeceği merak ediliyor.