Tahran'daki dörtlü güvenlik toplantısı uluslararası basında geniş yer buldu

(ANKARA) - Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve İran arasında Tahran'da gerçekleştirilen dörtlü güvenlik toplantısı, uluslararası basında geniş yer buldu. Reuters görüşmeleri Orta Doğu'da yeni bir askeri tırmanışı önlemeye yönelik diplomatik girişim olarak değerlendirdi.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu Mekke Ortak Savunma Anlaşması ülkelerinin temsilcileri ile İranlı yetkililer arasında dün Tahran'da gerçekleştirilen dörtlü toplantı, dünya basınında yankı buldu.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai'nin ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya Türkiye'yi temsilen Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan'ı temsilen Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Pakistan'ı temsilen Genelkurmay Başkanı Asım Münir katıldı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de görüşmelerde hazır bulundu.

Toplantıda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının sonuçları, Yemen'deki çatışmalar, Suudi Arabistan'a yönelik Husi saldırıları, bölgesel güvenlik ve Filistin ile Lübnan'daki gelişmeler ele alındı. Dört ülke, görüşmelerin ardından bölgesel barış ve güvenlik alanında iş birliğinin geliştirilmesine yönelik temasların sürdürülmesi konusunda mutabık kaldı.

REUTERS: SUUDİ ARABİSTAN'A HUSİ SALDIRILARI SÜRERKEN TAHRAN'DA BARIŞ ARAYIŞI

Reuters haber ajansı  görüşmeleri, Orta Doğu'daki çatışmaların şiddetlenmesini önlemeye yönelik bir girişim olarak aktardı. Reuters, toplantının Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını artırdığı ve Washington ile Tahran arasındaki gerilimin yeniden yükseldiği bir dönemde düzenlendiğine dikkati çekti.

Haberde, üç ülkenin ağustos ayında imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın ardından İran ile gerçekleştirilen ilk üst düzey temasın, bölgesel çatışmaların daha geniş bir savaşa dönüşmesini önlemeyi amaçladığı belirtildi. Reuters'a konuşan kaynaklar, görüşmelerin ABD ile İran arasında yeniden müzakere kanallarının açılması ve bölgesel güvenliğin sağlanmasına yönelik diplomatik çabaların parçası olduğunu ifade etti.

Ajans, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı'nın görüşmelerin amacını askeri gerilimin yeniden tırmanmasını önlemek ve diplomatik çözüm yollarını güçlendirmek olarak açıkladığını aktardı.

TAHRAN'DAKİ TOPLANTI KÖRFEZ BORSALARINA DA YANSIDI

Reuters, Tahran'daki dörtlü görüşmenin bölgesel gerilimin düşürülebileceğine yönelik beklentileri artırmasının ardından Körfez borsalarında yükseliş kaydedildiğini bildirdi. Ajansın 26 Ekim tarihli piyasa haberine göre, Suudi Arabistan'ın gösterge hisse senedi endeksi yüzde 3,4 yükselerek son 13 ayın en güçlü günlük artışını kaydetti.

Katar borsası yüzde 2,8 değer kazanırken Dubai ve Abu Dabi endekslerinde de artış görüldü. Reuters, piyasalardaki yükselişte İran ile ABD arasındaki çatışmaların hafifletilebileceğine yönelik diplomatik girişimlerin etkili olduğunu aktardı.

AP: DÖRT ÜLKE BÖLGESEL BARIŞ VE GÜVENLİK İÇİN GÖRÜŞMELERİ SÜRDÜRECEK

ABD merkezli Associated Press (AP), Tahran'daki toplantıyı İran ile ABD ve İsrail arasında yeni bir savaşın başlaması ihtimaline karşı yürütülen diplomatik girişimler kapsamında ele aldı. Ajans, İsrail ve ABD'deki seçimler öncesinde İran'a yönelik askeri tehditlerin arttığına işaret ederek, görüşmelerin taraflar arasındaki gerilimi düşürme açısından önem taşıdığını belirtti.

AP'nin haberine göre, dört ülke toplantı sonunda bölgesel barış ve güvenlik başta olmak üzere iş birliğinin genişletilmesine yönelik görüşmeleri sürdürme konusunda anlaştı. Ancak yeni toplantının tarihi ve yeri konusunda açıklama yapılmadı. Haberde, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın İslam ülkeleri arasındaki işbirliğini derinleştirecek, anlaşmazlıkları çözecek ve ortak imkanların daha etkin kullanılmasını sağlayacak girişimleri desteklediği aktarıldı.

AP ayrıca, Katar'ın arabulucularının da ABD ile koordinasyon halinde Tahran'a gittiğini ve bölgesel gerilimin düşürülmesi için diplomatik temaslar yürüttüğünü bildirdi. Ajans, Pakistan ve Katar'ın haziran ayında İran'ın Hürmüz Boğazı'nı deniz trafiğine yeniden açması, ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukasını sona erdirmesi ve İran'ın nükleer programına ilişkin daha kapsamlı müzakerelerin başlatılmasını öngören geçici anlaşmaya aracılık ettiğini hatırlattı. Söz konusu anlaşmanın çatışmaların yeniden başlaması üzerine kısa sürede bozulduğu belirtildi.

EL CEZİRE: TAHRAN'DA SON AYLARIN EN ÜST DÜZEY DİPLOMATİK TEMASLARINDAN BİRİ

Katar merkezli El Cezire, Tahran'daki görüşmeleri ABD ile İran arasında yeni bir askeri çatışmanın önlenmesi ve Yemen'deki gerilimin düşürülmesine yönelik diplomatik girişim olarak değerlendirdi. El Cezire'nin Tahran muhabiri Maziar Motamedi, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan gelen heyetlerin ziyaretini son aylarda İran'da gerçekleştirilen en üst düzey diplomatik temaslardan biri olarak nitelendirdi.

Haberde, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na taraf üç ülkenin İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Rızai ile görüşmesinin, Washington ile Tahran arasındaki gerilimin yeniden yükseldiği bir dönemde gerçekleştiği vurgulandı.

ARAB NEWS: TAHRAN'I MEKKE'YE YAKLAŞTIRMAK İÇİN SON GİRİŞİM

Suudi Arabistan merkezli Arab News gazetesi, toplantıda Suudi Arabistan Savunma Bakanı Halid bin Selman'ın İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile gerçekleştirdiği görüşmeyi öne çıkardı. Gazete, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin açıklamalarına dayanarak ziyaretin mevcut krizde gerilimi düşürmek, diyalogu teşvik etmek ve Katar ile Pakistan'ın arabuluculuk çabalarını desteklemek amacıyla gerçekleştirildiğini aktardı.

Arab News Genel Yayın Yönetmeni Faisal J. Abbas, "Tahran'ı Mekke'ye yaklaştırmak için son girişim" başlığını taşıyan köşe yazısında, ziyareti olası bir savaşı önlemeye yönelik son diplomatik girişimlerden biri olarak değerlendirdi. Abbas, İran ile Mekke Ortak Savunma Anlaşması ülkeleri arasında önemli görüş ayrılıkları bulunduğunu belirterek, bölgesel güvenlik için Birleşmiş Milletler Şartı'na ve uluslararası hukuka saygı gösterilmesi gerektiğini savundu.

Yazıda, İran'ın Arap ülkelerinin içişlerine müdahaleden, silahlı gruplara destek vermekten ve deniz ulaşımının güvenliğini tehdit eden faaliyetlerden vazgeçmesi gerektiği ifade edildi. Abbas, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik yeni bir saldırısının enerji piyasaları, deniz ulaşımı ve bölgesel güvenlik açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirterek diplomatik çözümün önemini vurguladı.

DAWN: PAKİSTAN'IN ARABULUCULUK ROLÜ ÖNE ÇIKIYOR

Pakistan'ın Dawn gazetesi, Tahran'daki toplantıda Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in rolüne ve İslam ülkeleri arasındaki bölgesel güvenlik iş birliğine odaklandı. Gazete, İran devlet medyasına dayandırdığı haberinde, toplantıda bölgesel işbirliği, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının sonuçları ile Orta Doğu'daki güvenlik gelişmelerinin ele alındığını bildirdi.

Haberde, Pakistan'ın son aylarda Washington ile Tahran arasında diplomatik temasların sürdürülmesi için arabuluculuk girişimlerinde bulunduğu hatırlatıldı. Pakistan'ın, Suudi Arabistan ve Türkiye ile birlikte Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na taraf olduğu belirtilirken Tahran'daki görüşmelerin İran ile bölgesel güvenlik işbirliğinin geliştirilmesi bakımından önem taşıdığı aktarıldı.

İRAN BASINI: BÖLGESEL GÜVENLİK DIŞ MÜDAHALE OLMADAN SAĞLANMALI

İran'ın Tasnim Actu Ajansı, toplantının Pakistan'ın girişimi ve İran'ın onayıyla gerçekleştirildiğini duyurdu. Tasnim'in haberinde, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi'nin toplantıyı ortak çıkarlara dayalı, bölge ülkelerinin kendi imkanlarıyla oluşturacağı güvenlik düzenine yönelik somut bir adım olarak değerlendirdiği belirtildi.

Bekayi, sürdürülebilir bölgesel güvenliğin ancak ülkeler arasındaki karşılıklı güven, işbirliği ve ortak güvenlik anlayışıyla sağlanabileceğini ifade etti. İranlı yetkililer, toplantının ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının sonuçlarının yanı sıra Filistin, Lübnan ve bölgesel güvenlik meselelerinde daha geniş kapsamlı işbirliğinin önünü açabileceğini belirtti.