210 gramlık delice doğan 1 yılda 36 bin 700 kilometre göç ederek 16 ülkeyi gezdi

Araştırmacıların Iğdır'da takibe aldığı 210 gramlık delice doğan, 1 yılda 36 bin 700 kilometre mesafe katetti.

KuzeyDoğa Derneğinin Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izniyle Iğdır'da sürdürdüğü kuş araştırma çalışmaları devam ediyor.

Tuzluca ilçesine bağlı Yukarı Çıyrıklı köyünde Aras Nehri'nin yatağında kurulan Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde ağlara takılan kuşlardan bazıları, kanatlarına takılan uydu vericilerle izleniyor.

Geçen yılın eylül ayında buradaki ağlara takılan 210 gramlık delice doğan (Falco subbuteo), kanadına takılan 6 gramlık uydu vericiyle takibe alındı.

Kışı Afrika'da geçirdikten sonra mayıs ayında tekrar Iğdır'a döndü

Bir süre aynı bölgede vakit geçiren doğan, 17 Ekim 2025'te havaların soğumasıyla birlikte güneye doğru göçe başladı.

Kışı Afrika'da geçiren delice doğan, yakalandığı yere 9 Mayıs 2026'da dönüp yazı burada geçirdi.

Bu yıl da havaların soğumasıyla 17 Ekim'de tekrar göçe başlayan doğan, yeniden Afrika kıtasına göçüp Sudan'ın El Gadarif bölgesine yerleşti.

Delice doğan, bu yolculuğunda Türkiye, Ermenistan, Irak, Suriye, Ürdün, Mısır, Suudi Arabistan, Sudan, Eritre, Güney Sudan, Etiyopya, Uganda, Ruanda, Burundi, Kenya ve Tanzanya olmak üzere 16 ülkeyi gezdi.

Toplamda 36 bin 700 kilometrelik mesafe kateden 210 gramlık yırtıcı, Kızıldeniz'i yaklaşık 20 kez geçti. Delice doğan, yolculuğu esnasında en yüksek irtifalı uçuşunu 2 bin 845 metreyle Şırnak-Siirt sınırında gerçekleştirdi.

Şu an Sudan'da bulunan yırtıcı kuşun güneye doğru yolculuğuna devam etmesi bekleniyor.

Delice doğanın göç yolculuğu, gidiş ve dönüşte bilim insanlarınca detaylı olarak incelenecek.

Özellikle yırtıcı kuşlar takip ediliyor

Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi İstasyon Sorumlusu Gül Tutar, AA muhabirine, alanda halkalamanın yanı sıra uydu vericiyle takip çalışmalarının da sürdüğünü söyledi.

Özellikle yırtıcıların takibe alındığını belirten Tutar, "Yakalandığında 210 gram ağırlığında olan bu delice doğana biz 6 gramlık bir uydu vericisi yerleştirdik ve halkalama işlemlerinin ardından doğaya geri bıraktık. Bu işlemlerin ardından yaklaşık 1 ay kadar Aras'ta konaklayan kuş, 1 ayın sonunda Aras'tan ayrıldı ve göçüne başladı." dedi.

Kuşun göç yolculuğunu anlatan Tutar, "Güneye doğru göç eden kuş, 2026 ocak ayında Tanzanya'nın Iringa bölgesine ulaştı. Yine burada bir süre konakladıktan sonra güneye doğru göçüne başlayan kuş, 2026 mayıs ayında tekrar Aras'a geldi. Buradaki göçünü tamamladı ve yine bir sonraki göçüne de 2026 yılının ekim ayında başladı. Şu anda Sudan'ın El Gadarif bölgesinde bulunuyor." diye konuştu.