ASIRLIK MEKTEPLER - Zonguldak'ta kışladan dönüştürülen okul, mesleki eğitim geleneğini yaşatıyor

Zonguldak'ta 1924 yılında "Yüksek Maden Mühendisliği Mektebi" adıyla eğitim hayatına başlayan Zonguldak Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, bir asrı aşan köklü geçmişiyle mesleki eğitim geleneğini sürdürüyor.

Anadolu Ajansının (AA) "Asırlık Mektepler" dosyasının bu bölümünde, Zonguldak Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinin tarihsel geçmişi, mimari özellikleri ve mesleki eğitime katkısı ele alındı.

Okulun tarihsel sürecinin başlangıcını oluşturan yapı, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Yayla Mahallesi'nde havzadaki maden şirketlerinden toplanan parayla askeri kışla olarak inşa edildi.

Cumhuriyet'in ilk yıllarında eğitim öğretime başlayan Yüksek Maden Mühendisliği Mektebi, iki katlı bir binada üç sınıflı ve ortaokul mezunlarını kabul eden yatılı okul olarak eğitim verdi.

Başlangıçta yalnızca basit bir kimya laboratuvarına sahip olan okul, parasız yatılı eğitim imkanıyla çoğunluğu Anadolu'nun farklı bölgelerinden gelen, olanakları sınırlı eğitim azmi yüksek öğrencilere kapılarını açtı.

Öğrenci ve eğitim imkanlarının geliştirilmesi kapsamında 1927'de bugün "Elektrik-Elektronik Alanı Atölyesi" olarak kullanılan bina inşa edildi. Yerleşkeye 1934 yılında ise günümüzde derslik olarak kullanılan ana bina eklendi.

Kısa sürede gelişen okulda zamanla Fransızca olarak petrografi (taş bilimi), işletme, izabe (maden cevherinin içerisindeki saf metalin saf olmayan diğer bileşenlerden ayrıştırılması), topografya, inşaat ve jeoloji gibi alanlarda dersler okutuldu.

Okulun ilk müdürü Mithat Paşa'nın torunu Refik Fenmen öncülüğünde modernleşme çalışmaları yürütülen okul, yabancı dilde eğitim, yurt dışı staj imkanları ve sportif-sosyal faaliyetleriyle öne çıkmayı başardı.

Madencilik eğitiminde farklı dönemler

1931-1933 yıllarında Maden Meslek Mektebi olarak faaliyet gösteren eğitim kurumu, daha sonra Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğüne (MTA) bağlı Zonguldak Maden Tatbikat (Başçavuş) Mektebi ve Maden Teknisyen Mektebi adıyla hizmet verdi.

1941 yılında parasız yatılı ve lise düzeyinde eğitim veren kurumun bünyesinde üç yıllık Başçavuş Mektebi de faaliyet gösterdi. İkinci Dünya Savaşı yıllarında hastane olarak kullanılan okul binası, eklentileri, makineleri ve ders araç gereçleriyle 1949 yılında Milli Eğitim Bakanlığına devredildi.

Sonrasında okul, sırasıyla Zonguldak Erkek Sanat Enstitüsü, Zonguldak Endüstri Meslek Lisesi, Zonguldak Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi ve Zonguldak Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi adlarını aldı.

Yüksek tavanlı tarihi binaları ve özgün mimarisinin yanı sıra bazı yapılarının girişindeki kitabelerle dikkati çeken okulun mezunları arasında 10. Yıl Marşı'nı Faruk Nafiz Çamlıbel ile yazan Behçet Kemal Çağlar ve eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Zeki Çakan gibi sanat ve siyaset dünyasından isimler bulunuyor.

Günümüzde 12 bina, 32 derslik, konferans salonu, müze, kütüphane, eğitim şehitleri anıtı, laboratuvar, spor salonu bulunduran okul, 8 alanda eğitim faaliyetini sürdürüyor.

"Geçmişten elde edilen deneyimler geleceğe aktarılıyor"

İl Milli Eğitim Müdürü Uygar Keskin, AA muhabirine, okulun Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu yer altı kaynaklarının değerlendirilmesi, maden mühendisliği alanında teknik bilgiye dayalı üretimi sağlayacak elemanların yetiştirilmesi amacıyla kurulduğunu söyledi.

Keskin, günümüzde sektörel anlamda farklı ihtiyaçların geliştiğine işaret ederek, "Şu an bilişim teknolojileri, metalürji, metal teknolojileri, yine motorlu araçlar, iklimlendirme, mobilya ve iç mekan tasarımı gibi farklı alanlarda öğrencilerimiz yetişmeye devam ediyor." dedi.

Milli Eğitim Bakanlığınca "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"nin uygulandığını anımsatan Keskin, "Öğrencilerimizin mesleki yeterliliklerin yanında özellikle milli ve manevi değerlerle bütünleşmiş, ahlaki sorumluluğu özümsemiş ve özünde iyi insan olma idealinde yetiştirilmesi bizim hedeflerimiz arasında. Bu bakımdan bir asrı geçen bu okulumuz aynı zamanda bize bir gerçeği de vurguluyor. O da eğitimde kalıcılık. Geçmişten elde edilen deneyimler, günümüzde ve gelecekte ihtiyaç duyulan alanlarla nasıl özdeşleşirse o derecede kalıcılık sağlanmış oluyor. Okulumuz geçmişten günümüze geldiği bu noktada eğitim anlayışı, yetiştirdiği insan profili ve mesleki eğitime sunduğu katkılar açısından kentimizin ve ülkemizin tarihi okullarından biri olma misyonunu devam ettiriyor." diye konuştu.

Keskin, okulun sadece mesleki eğitime dayalı teknik eleman yetiştirmekle kalmadığını anlatarak, "Okulumuz kültür sanat ve siyaset anlamında da nice insanlar yetiştirmiş ve ülkemizin kalkınmasında bu insanlara katkı sunmuştur." dedi.