Cıvadan altın ürettiler! Yüzlerce yıllık hayal gerçek mi oluyor?

ABD'nin San Francisco kentinde faaliyet gösteren füzyon enerjisi girişimi Marathon Fusion, yüzyıllardır simyacıların gerçekleştirmeye çalıştığı cıvayı altına dönüştürme işlemini başardığını iddia etti.

Şirketin 21 Ekim'de yaptığı açıklamaya göre, eylül ayında gerçekleştirilen deneylerde nükleer füzyon reaksiyonlarından elde edilen nötronlar kullanılarak cıvadan kararlı altın üretildi.

Marathon Fusion, deneyde ulaşılan üretim hızının Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nin (CERN) 2025 yılında açıkladığı rekorun 10 katına çıktığını savundu.

Ancak şirket, deney sonucunda elde edilen altının toplam miktarına, saflığına ve üretim maliyetine ilişkin ayrıntılı verileri kamuoyuyla paylaşmadı.

CIVA NASIL ALTINA DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR?

Marathon Fusion'ın geliştirdiği yöntem, atom çekirdeğinin yapısını değiştiren nükleer dönüşüm sürecine dayanıyor.

Şirketin açıklamasına göre, füzyon reaksiyonları sırasında ortaya çıkan yüksek enerjili nötronlar, cıvanın kararlı izotoplarından cıva-198'e yönlendiriliyor.

Bu işlem sonucunda radyoaktif cıva-197 oluşuyor. Söz konusu izotop, radyoaktif bozunma yoluyla altın-197'ye dönüşüyor. Altın-197, doğada bulunan altının kararlı izotopu olarak biliniyor.

Marathon Fusion, 2025 yılında yayımladığı bilimsel çalışmada bu yöntemin gelecekte füzyon santrallerinde elektrik üretimiyle birlikte altın üretmek amacıyla da kullanılabileceğini savunmuştu.

Şirketin bilgisayar simülasyonlarına dayanan hesaplamalarında, bir gigavat termal güç kapasitesine sahip füzyon santralinin yılda yaklaşık 2 ton altın üretebileceği öngörülmüştü.

Ancak bu miktar, mevcut deneyde gerçekleştirilen üretimi değil, gelecekte kurulabilecek tesisler için hesaplanan teorik kapasiteyi ifade ediyor.

CERN DAHA ÖNCE KURŞUNDAN ALTIN ÜRETMİŞTİ

CERN, Mayıs 2025'te yaptığı açıklamada, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda yürütülen deneylerde kurşun çekirdeklerinden altın çekirdekleri elde edildiğini duyurmuştu.

ALICE deneyinin sonuçlarına göre, 2015-2018 döneminde yaklaşık 86 milyar altın çekirdeği oluştu. Bunun toplam ağırlığı yalnızca 29 pikogram, yani gramın yaklaşık 34,5 milyarda biri düzeyindeydi.

CERN'in daha sonraki deneylerinde saniyede yaklaşık 89 bin altın çekirdeği oluştuğu hesaplandı. Ancak bu çekirdekler çok kısa süre içinde parçalandığından ticari amaçlarla kullanılabilecek altın elde edilemedi.

Marathon Fusion'ın kullandığını açıkladığı yöntem ise CERN'in kurşun çekirdeklerinden altın elde ettiği süreçten farklılık gösteriyor.

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEBİLİR Mİ?

Marathon Fusion'ın açıklaması, laboratuvar ortamında altın üretiminin gelecekte madencilik sektörüne alternatif oluşturup oluşturamayacağı sorusunu gündeme taşıdı.

Ancak şirketin iddiası henüz bağımsız bilimsel çalışmalarla doğrulanmış değil. Ayrıca elde edildiği belirtilen altının miktarı, üretimin enerji ihtiyacı ve maliyetleri de belirsizliğini koruyor.

Teknolojinin ticari ölçekte uygulanabilmesi için yüksek kapasiteli füzyon tesislerinin geliştirilmesi, üretim verimliliğinin artırılması ve ortaya çıkabilecek radyoaktif maddelerin güvenli biçimde yönetilmesi gerekiyor.

Bu nedenle mevcut açıklama, altının büyük miktarlarda ve ekonomik maliyetlerle üretilebildiğini göstermiyor. Teknolojinin gelecekte altın arzını ve fiyatlarını etkileyip etkilemeyeceği ise henüz bilinmiyor.