İklim değişikliği bitki hastalıklarını değiştiriyor, biyopestisitler öne çıkıyor

İklim değişikliğiyle değişen sıcaklık ve nem koşulları bitki hastalıklarının yayılışını etkilerken, çevreye ve insan sağlığına duyarlı yeni nesil biyopestisitler (biyolojik kökenli mücadele ürünleri) tarımsal mücadelede öne çıkıyor.

Tekirdağ'da düzenlenen bir sempozyuma katılmak üzere kente gelen İngiltere'nin Worcester Üniversitesi Moleküler Bitki ve Mikrobiyal Biyoloji Profesörü Mahmut Tör, AA muhabirine, iklim değişikliğinin bitki hastalıklarının yayılışını ve bitkilerin hastalıklara karşı dayanıklılığını etkilediğini söyledi.

Sıcaklık ve nem koşullarındaki değişimlerin bazı hastalık etmenlerinin daha önce görülmedikleri bölgelerde ortaya çıkmasına, bazılarının ise etkisini kaybetmesine yol açabildiğini anlatan Tör, bu durumun bitki ıslahı çalışmalarını da zorlaştırdığını ifade etti.

İklim koşullarının hızlı değişmesi nedeniyle hastalıklara dayanıklı olarak geliştirilen bitki çeşitlerinin zamanla hassas hale gelebildiğine dikkati çeken Tör, "Çok çabuk iklim değişikliği nedeniyle dayanıklı olarak ortaya çıkardığınız bitkiler bir anda hassas olabiliyor. Bir bitkiye, bir patojene dayanıklı olan bir bitki, diğer patojene hemen hassas hale geçebiliyor." dedi.

Yeni nesil biyopestisitler öne çıkacak

Bitki hastalıklarıyla mücadelede çevreye ve insan sağlığına daha duyarlı yöntemlere ihtiyaç duyulduğunu belirten Tör, yeni nesil biyopestisitlerin (biyolojik kökenli mücadele ürünleri) bu alanda önemli bir seçenek olacağını dile getirdi.

Geleneksel yöntemlere alternatif olarak geliştirilen biyopestisitlerin, hastalık etmenlerini hedef alırken tarımsal ürünlerde kalıntı bırakmamasının amaçlandığını aktaran Tör, şöyle konuştu:

"Yeni nesil biyopestisitler adını verdiğimiz moleküler düzeyde çalışabilen ve kalıntı bırakmayan, meyvelerde ve sebzelerde kalıntı bırakmayan, aynı zamanda insan sağlığına, çevre şartlarına uygun yeni nesil pestisitler bekliyoruz."

Tör, gelecekte bitki hastalıklarıyla mücadelede yalnızca faydalı mikroorganizmaların kendilerinin değil, bu canlıların ürettiği doğal bileşiklerin de kullanılacağını belirtti.

Mikroorganizmaların ürettiği metabolitler, antimikrobiyal bileşikler, peptitler ve RNA'ların yeni nesil biyopestisitlerin geliştirilmesinde önemli bir yere sahip olacağını ifade eden Tör, bu bileşiklerin hastalık etmenlerinin baskılanmasına katkı sağlayabileceğini kaydetti.

Araştırmalarda mikroorganizmaların farklı özelliklerinin değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Tör, bu alandaki çalışmaların bitki hastalıklarının kontrolü için yeni yöntemlerin geliştirilmesine imkan sağlayacağını söyledi.

Türkiye bitki çeşitliliğiyle araştırmalara imkan sunuyor

Tör, Türkiye'nin çok sayıda bitki türünün ana vatanı veya genetik çeşitlilik merkezi olmasının araştırmacılara geniş bir çalışma alanı sunduğunu ifade etti.

Türkiye'de sebze ve meyveler başta olmak üzere çok sayıda kültür bitkisinin yetiştirildiğini aktaran Tör, farklı bitki türleri ve üretim koşullarının bitki hastalıklarına karşı yeni mücadele yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini dile getirdi.