Kilise için ağaç katliamı yapan İBB, Osmanlı mirası tarihi camileri yok sayıyor

• HABER7-ÖZEL

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) binasının karşısında bulunan Saraçhane Arkeoloji Parkı, ağaç kesimiyle gündeme geldi. İstanbul Çevre, Kültür ve Tarihi Eserleri Koruma Derneği (İSTED) Başkanı Erhan Sarışın, bölgede halen park olarak kullanılan alanda İBB ekipleri tarafından yürütülen çalışmalar sırasında 7 büyük ağacın kesildiğini belirterek yaşananlara tepki gösterdi.

GEZİ'DE AĞAÇLAR İÇİN ORTALIĞI YAKIP YIKANLAR SESSİZ!

2013 yılında Taksim Gezi Parkı'ndaki ağaçların kesilmesi üzerinden başlayan olaylar kısa sürede ülke geneline yayılmıştı.

Gezi kalkışması sırasında sokaklar savaş alanına dönerken araçlar ve iş yerleri zarar görmüş, polis ve güvenlik güçleri saldırılarda yaralanmıştı.

O dönem ağaçların korunması üzerinden yürütülen tartışmalar, Saraçhane'deki gelişmelerle yeniden gündeme geldi.

İSTED Başkanı Erhan Sarışın'ın bölgede 7 büyük ağacın kesildiğini açıklaması, Gezi kalkışması sırasında çevre hassasiyetini öne çıkaran kesimlerin Saraçhane'deki gelişmelere yönelik tutumunu da tartışmaya açtı.

SARAÇHANE'DE BÜYÜK AĞAÇLAR KESİLDİ

Sarışın, dernek olarak bölgede yaşananları ilgili kurumların gündemine taşıdıklarını ifade etti.

Sarışın'ın açıklamalarına göre İSTED, bölgede ağaçların kesildiği gerekçesiyle İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Fatih Belediyesi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına başvuruda bulundu. Dernek, tarihî yapıların ve çevrenin korunması konusunda yetkililerden konuyla ilgilenmelerini istedi.

AMAÇ KAZI ALANINI KUZEYE DOĞRU GENİŞLETMEK Mİ?

Saraçhane'deki tartışmanın merkezinde yalnızca ağaç kesimi değil, arkeolojik kazı alanının genişletilmesi de bulunuyor.

Sarışın, çalışmaların kuzeye, Fevzi Paşa Caddesi yönüne doğru ilerletilmek istendiğini ve bunun sonucunda park alanının büyük bölümünün kazı sahasına dönüştürüleceğini savundu.

Sarışın, bölgedeki çalışmaların Bizans Sarayı ve Aziz Polyeuktos Kilisesi kalıntılarını ortaya çıkarmaya yönelik olduğunu belirterek, bu süreçte ağaçların aşamalı olarak kesildiğini ve parkın kademeli olarak ortadan kaldırıldığını ileri sürdü.

Sarışın'ın anlatımına göre; İBB'nin hedefi, kazı çalışmalarını genişleterek Yenikapı'ya, oradan da Edirnekapı'ya uzanan güzergâhtaki tarihî kalıntıları ortaya çıkarmak.

İSTED Başkanı, bu hedef doğrultusunda park alanının zaman içerisinde daraltıldığını ifade etti.

RAHMİ ASAL'IN PANELDEKİ SÖZLERİ YENİDEN GÜNDEMDE

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü Rahmi Asal'ın, Aziz Polyeuktos Kilisesi'ndeki yeni kazılara ilişkin 8 Mart 2024’te YouTube’da yayınlanan bir panelde yaptığı açıklamaları da iddiaların ardından yeniden gündeme geldi.

Koç Üniversitesi bünyesindeki Stavros Niarchos Vakfı / Sevgi Gönül Bizans Araştırmaları Merkezi (GABAM) tarafından düzenlenen çevrimiçi panelde konuşan Asal, kazı çalışmalarının kuzey yönünde genişletilmesine ilişkin bilgi vermişti.

“GABAM Konuşmaları 14 - Aziz Polyeuktos Kilisesi'nde Yeni Kazılar” başlıklı panel 6 Mart 2024'te gerçekleştirildi ve 8 Mart 2024'te YouTube'da yayımlandı. 

Asal, konuşmasında kuzeyde, Fevzi Paşa Caddesi yönündeki alanda parkın büyük bölümünde kazı çalışması yapılması için onay alındığını ve çalışmaların gerçekleştirileceğini belirtti. Asal, söz konusu bölgelerin 1960 yılında kazılmadığını ifade ederek, “Ve umarım ki öyle tahmin ediyorum çok daha fazla buluntu ve kalıntıya ulaşılacak. Çünkü o bölgeler 1960'da kazılmamıştı.” dedi.

Asal'ın açıklamaları, kazıların kuzey yönünde genişletilmesinin gündemde olduğunu ortaya koyarken, Sarışın'ın parkın geleceği ve ağaçların kesilmesiyle ilgili eleştirilerini de yeniden gündeme taşıdı.

İKİ CAMİNİN BULUNDUĞU ALANDA KAZI TARTIŞMASI

Saraçhane Arkeoloji Parkı çevresindeki tartışmanın bir diğer boyutunu ise bölgede bulunan tarihî camiler oluşturuyor. Erhan Sarışın'ın verdiği bilgiye göre, kazı alanının iki köşesinde Mimar Ayas Camii ve Karagöz Camii bulunuyor. Sarışın, İSTED tarafından tescillendiğini belirttiği bu iki caminin de bölgenin tarihî dokusu açısından korunması gerektiğine dikkat çekti.

Sarışın, kazı alanının kuzeye doğru genişletilmesinin söz konusu camilerin bulunduğu çevreyi de etkileyebileceğini savundu. Sarışın, tarihî eserlerin korunması kadar mevcut park alanının ve ağaçların korunmasının da önemli olduğunu belirtti.

VAKIF PARSELLERİ İÇİN HUKUKİ SÜREÇ İDDİASI

Sarışın'ın açıklamalarında öne çıkan bir diğer konu ise bölgedeki parsellerin mülkiyeti oldu. Sarışın, kazı alanının genişletilmesi amacıyla vakıflara ait parsellerin yeniden İstanbul Büyükşehir Belediyesine geçirilmesine yönelik hukuki süreçler yürütüldüğünü aktardı.

SARAÇHANE'NİN GEÇMİŞİ VE TARİHÎ DOKUSU TARTIŞILIYOR

Saraçhane, Bizans döneminden Osmanlı'ya ve Cumhuriyet dönemine uzanan çok katmanlı tarihî geçmişiyle İstanbul'un önemli bölgeleri arasında yer alıyor. Aziz Polyeuktos Kilisesi kalıntılarının bulunduğu alanda 1960'lı yıllarda yapılan kazıların ardından yeni çalışmalar, 8 Haziran 2022'de başlatıldı.  

Sarışın, bölgedeki tarihî alanların geçmişte yangınlar, yıkımlar ve imar planı değişiklikleriyle dönüştürüldüğünü belirterek Sultanahmet'teki İshak Paşa çevresini ve Şehzadebaşı bölgesini de örnek gösterdi. Bu dönüşümlerin Saraçhane'deki çalışmalarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savunan Sarışın, bölgede park alanının ortadan kaldırılmasına ve kazıların genişletilmesine itiraz etti.