Özbekistan Uzay Ajansı, TDT ile uydu verisi ve teknoloji alışverişi için çalışıyor

Özbekistan Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) kapsamında yürütülen ortak Küp Uydu Projesi'nin yanı sıra uydu veri paylaşımı, kapasite geliştirme, teknoloji alışverişi ve endüstriyel işbirliği için daha geniş bir çerçeve üzerinde çalıştıklarını bildirdi.

Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu, Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ile SAHA İstanbul'un ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi'nde yapılan "Halk Günü" etkinlikleriyle geride kaldı.

Kongre, Türk devletlerinin ürün ve projelerini tanıttığı önemli bir platform oluşturdu. Pavilyonlarında uzay çalışmalarını tanıtan Türk devletleri, aynı zamanda Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) kapsamında yürütülen ortak Küp Uydu Projesi'ndeki işbirliğini geliştirme fırsatı da buldu. Etkinlikte bu konuda bir çerçeve anlaşmasına imza atıldı.

Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç ve Azercosmos Yönetim Kurulu Başkan Vekili Dunay Badirkhanov da kongrede yaptıkları açıklamalarda, uzay alanındaki işbirliğinin yalnızca başlangıç olduğunu söyledi.

Özbekistan Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov da AA muhabirine, Türk devletleriyle işbirliğinin önemini anlattı.

Türk devletlerinin ortak Küp Uydu Projesi'nin uzay teknolojilerini ortaklaşa geliştirmek için kendi güçlü yönlerini nasıl birleştirebileceğine dair pratik bir örnek olduğunu belirten Kadirov, "TDT ortak küp uydusuna ek olarak, ortaklarımızla birlikte uydu veri paylaşımı, kapasite geliştirme, teknoloji alışverişi ve endüstriyel işbirliği için daha geniş bir çerçeve üzerinde çalışıyoruz." dedi.

"Antalya'daki deneyim, Semerkant 2028 için katkı sağladı"

Kadirov, 2028 yılındaki Uluslararası Uzay Kongresi'nin Semerkant'ta gerçekleştirileceğini hatırlatarak, uluslararası toplumun Özbekistan'ı yalnızca zengin tarihe sahip bir ülke olarak değil, aynı zamanda modern bilim ve uzay teknolojileri geliştiren bir ülke olarak görmesini istediklerini söyledi.

Antalya'daki kongrenin Özbekistan için uluslararası işbirliğini genişletmek ve hazırlıkları görüşmek adına önemli bir platform görevi gördüğünü vurgulayan Kadirov, "Aynı zamanda Antalya'daki deneyimimiz, Semerkant 2028'e giden yolda önemli bir hazırlık aşamasını temsil etti. Bu etkinlik Özbekistan'a, mevcut uluslararası ortaklıkları güçlendirme, yeni bağlantılar kurma, diğer ülkelerin IAC'ye ev sahipliği yapma konusundaki deneyimlerinden yararlanma ve elde edilen bu bilgileri Semerkant'taki kongrenin konsepti ile hazırlık süreçlerine uygulama fırsatı sundu. Sizleri Uluğ Bey'in şehri Semerkant'taki IAC 2028'de ağırlamaktan memnuniyet duyacağız." diye konuştu.

Kadirov, Semerkant'ta düzenlenecek IAC 2028'e kadar, Özbekistan'ın uzay teknolojilerini ağırlıklı olarak kullanan bir konumdan, bunları giderek daha fazla geliştiren bir konuma geçmesini hedeflediklerine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Bu tarihe kadar belirlediğimiz özel hedefler, STAR.VISION ile ortaklaşa geliştirilen ve mühendislerimiz tarafından hazırlanan bir yapay zeka modülünü taşıyan 'Samarkand-2028' hiperspektral uydusunu aktif bir şekilde kullanma, 2028'de fırlatılması planlanan 'Mirzo Uluğbek' bilimsel uydusunu geliştirme ve TDT Ortak Uydu Projesi'ne yapacağımız katkıdır."

"İşbirliğimizi kademeli olarak genişletmemiz gerek"

Kadirov, Türkiye'nin gerek ikili düzeyde gerekse TDT çerçevesinde Özbekistan'ın en önemli ortaklarından biri olduğunu bildirdi.

Türkiye'nin uzay sektöründe önemli yetkinlikler geliştirirken Özbekistan'ın da Orta Asya'da yeni bir uzay ekosistemi kurduğuna işaret eden Kadirov, iki ülkenin işbirliğine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

"Türkiye ile Dünya gözlem verilerinin paylaşılması, tarım, su kaynakları yönetimi, çevrenin izlenmesiyle doğal afetlerin erken tespiti için ortak analitik platformların geliştirilmesini işbirliği için önemli alanlardan biri olarak görüyorum. Özel şirketlerin ve girişimlerin katılımıyla küçük uydular, yer altyapısı, veri işleme ve yapay zeka alanlarında ortak projelerle genç mühendisler ve öğrenciler için ortak eğitim programları, stajlar ve araştırma projeleri de işbirliği alanları arasında yer alıyor. Büyük kurumsal yapılardan ziyade somut projelerle başlamamız ve işbirliğimizi kademeli olarak genişletmemiz gerektiğine inanıyorum."