Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin etkisiyle yeniden alarm veriyor. Finans devi Macquarie’nin yayımladığı son analiz, petrol fiyatlarında tarihi bir sıçrama ihtimaline işaret etti.
Özellikle İran merkezli çatışmanın uzaması ve kritik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması, fiyatları rekor seviyelere taşıyabilecek en büyük risk olarak öne çıkıyor.
Macquarie analistleri, Vikas Dwivedi liderliğinde hazırlanan raporda, savaşın haziran ayına kadar uzaması halinde petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara ulaşabileceğini belirtti. Bu senaryonun gerçekleşme ihtimali yüzde 40 olarak hesaplanırken, yüzde 60 olasılıkla çatışmanın daha erken sona erebileceği ifade edildi.
Analistler, özellikle ikinci çeyreğe sarkan bir savaşın tarihsel olarak “yüksek reel fiyat” dönemlerini tetiklediğine dikkat çekti.
Çatışmanın en kritik etkisi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması oldu. Bu gelişme, küresel enerji arzında ciddi bir daralma yarattı. Normal şartlarda boğazdan günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil rafine ürün geçiyor.
Analistlere göre bu akışın kesintiye uğraması, hem ham petrol hem de işlenmiş ürün fiyatlarında sert yükselişlere neden oluyor.
Brent petrol, Mart ayı başında 119,50 dolarla kriz zirvesini gördükten sonra şu anda yaklaşık 107 dolar seviyesinde işlem görüyor. Ancak bu seviyeler bile piyasalar için yeterince yüksek kabul ediliyor.
Hatırlanacağı üzere, petrol fiyatları 2008 yılında 147,50 dolar ile nominal rekor kırmıştı. Macquarie’ye göre mevcut jeopolitik tablo, bu seviyelerin çok daha üzerine çıkılabileceğine işaret ediyor.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın enerji tesislerine yönelik olası saldırılar için verdiği süreyi 10 gün uzatması, piyasada belirsizliği artırdı. Yeni takvime göre kritik tarih 6 Nisan’a çekildi.
Trump ayrıca İran’ın “iyi niyet göstergesi” olarak 10 petrol tankerinin boğazdan geçişine izin verdiğini öne sürdü.
Macquarie analistleri, petrol fiyatlarının geleceğinde iki kritik değişkene dikkat çekiyor: Hürmüz Boğazı’nın ne zaman yeniden açılacağı ve enerji altyapısında oluşan fiziki hasarın boyutu.
Bu iki unsurun, yalnızca petrol fiyatlarını değil, küresel ekonomi ve emtia piyasalarının genel seyrini de belirleyeceği vurgulanıyor.
