Türk devletleriyle ortak uzay modülü hedefi

TÜRKİYE Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç, Türk devletleriyle başlatılan 'Küp Uydu' projesinin uzay alanındaki teknik iş birliğinin başlangıcı olduğunu belirterek, gelecekte Türk devletlerine ait bir uzay modülü oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. Uluslararası Astronotik Federasyonu (IAF) Başkanı Gabriella Arrigo ise Antalya'daki kongrenin öne çıkan değerinin 'karşılıklı saygı' olduğunu vurguladı.

Antalya'nın Serik ilçesi Belek turizm bölgesindeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen 77'nci Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) kapsamında resmi basın toplantısı gerçekleştirildi. NEST Plus binasındaki toplantıya; IAF Başkanı Gabriella Arrigo, IAF İcra Direktörü Christian Feichtinger, TUA Başkanı Yusuf Kıraç ile Bakan Danışmanı ve IAC 2026 Direktörü Emine Doğrukök katıldı. Toplantıda kongrenin bilimsel programı, uluslararası katılım, Türkiye'nin uzay çalışmaları ve yeni ortaklıklar değerlendirildi.

'TÜRKİYE'NİN BAĞLILIĞININ GÜÇLÜ GÖSTERGESİ'

IAF Başkanı Gabriella Arrigo, kongrenin Türkiye'den aldığı destekten büyük memnuniyet duyduklarını söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açılışa katılmasının uluslararası uzay topluluğu açısından önemine değinen Arrigo, "Uluslararası Astronotik Federasyonu ve tüm IAC topluluğu için Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı bu kongrenin açılışını yapmak üzere bizzat ağırlamak büyük ayrıcalıktı. Kendilerinin varlığı, Türkiye'nin uzay sektörüne ve uluslararası uzay topluluğuna bağlılığının güçlü bir göstergesiydi. Ayrıca bu kongrenin hazırlanmasında taahhütleri büyük rol oynayan Bakan Mehmet Fatih Kacır'ın sürekli desteğine ve katılımına da büyük değer verdik" dedi.

'BU DEĞERİN KARŞILIKLI SAYGI OLDUĞUNU SÖYLERİM'

Farklı ülkelerde düzenlenen kongrelerden edinilen deneyimlerin her yıl yeni organizasyonlara aktarıldığını belirten Arrigo, her ülkenin kendine özgü kültürü, gelenekleri ve değerleri bulunduğunu söyledi. Antalya'daki kongreyi özel kılan unsurlara ilişkin soruyu yanıtlayan Arrigo, "Her IAC, bünyesinde pek çok farklı değer barındırır. Ancak bir tanesini seçmem gerekirse ve özellikle Antalya'daki bu IAC 2026 için bunu seçecek olursam, bu değerin 'karşılıklı saygı' olduğunu söylerim. Coğrafi, kültürel, siyasi, ekonomik ve teknolojik farklılıklar açısından çeşitliliğe duyulan saygı. Şunu söylemek isterim ki bir IAC'yi özel bir etkinlik kılan şey sayılar değildir; insanlardır. ve burada, Antalya'da insanlar gerçekten olağanüstü" diye konuştu.

'ANTALYA'DAKİ KONGRENİN ÖZEL OLDUĞUNA İNANIYORUM'

Antalya'da katılımcılar arasında kurulan bağların bilimin ve uzay çalışmalarının ilerlemesi açısından değerli olduğunu kaydeden Arrigo, organizasyonun başarısında ev sahibi kurumlarla uluslararası ortakların iş birliğine dikkati çekti. Arrigo, "Bağ kurma biçimleri ve özellikle bilimin ve uzayın ilerlemesi için bu bağlardan faydalanma yöntemleri çok değerli. Bu yüzden Antalya'daki IAC 2026'nın özel bir kongre olduğuna inanıyorum. Çünkü yerel organizasyon komitesi ve Türkiye Uzay Ajansı, elbette IAF iş birliğiyle, kendi makamları ve ortaklarıyla birlikte bu değere ulaşmayı başardı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın varlığı sadece Türkiye için değil, tüm uluslararası uzay topluluğu için gerçekten çok özel bir fırsat oldu" dedi.

BİLİMSEL PROGRAMDA TÜRKİYE İLK SIRADA

TUA Başkanı Yusuf Kıraç, 6 Ekim itibarıyla 111 ülkeden 7 bin 541 kişinin kongreye kayıt yaptırdığını, bunların 1014'ünün Türkiye'den olduğunu açıkladı. En yüksek katılımın Türkiye, ABD, Almanya, İtalya ve Çin'den gerçekleştiğini belirten Kıraç, "Kongreye 108 ülkeden 8 bin 330 bildiri özeti başvurusu yapılmıştır. Bunlardan 4 bin 619'u kabul edilmiş olup, bu sayı IAC tarihindeki en yüksek kabul edilen bildiri özeti sayısıdır. Türkiye, kabul edilen 674 bildiri özeti ile birinci sırada yer almaktadır. Bu başarının arkasındaki araştırmacıları ve ekipleri tebrik ediyorum. Çalışmaları, Türkiye'ye kongrede güçlü bir bilimsel varlık kazandırmaktadır. Bu etkileşimlerin Antalya'dan sonra da ortak araştırmalar, teknik iş birlikleri ve araştırmacılarımız için sunulacak fırsatlar aracılığıyla devam etmesini istiyoruz" diye konuştu.

YENİ PROJELER İÇİN TEKNİK SORUMLULUK, FİNANSMAN VE TAKVİM

Kayıt yaptıranlar arasında 1206 genç profesyonel ile yaklaşık 2 bin öğrenci bulunduğunu belirten Kıraç, Milli Uzay Programı kapsamındaki Ay araştırmaları, uydu teknolojileri, insanlı uzay uçuşları ve bilimsel çalışmaların insan kaynağına sürekli yatırım gerektirdiğini söyledi. Yabancı uzay ajansları ve uluslararası kuruluşlarla ortak araştırma, teknoloji geliştirme, eğitim ve kapasite geliştirme konularında görüşmeler yürüttüklerini anlatan Kıraç, "Ekiplerimiz, fırsatları değerlendirmek ve somut sonraki adımlar üzerinde anlaşmak amacıyla bu toplantıların takibini yapacaktır. Yeni görevler; net teknik sorumluluklar, finansman ve takvimler gerektirir. İlgili süreçler tamamlandığında kesinleşen detayları kamuoyuna duyuracağız" dedi.

ANTALYA BİLDİRİSİ'NE 21 ÜLKEDEN İMZA

Kongre kapsamında düzenlenen Bakanlar ve Temsilciler Meclisi Üyeleri Toplantısı'nda 38 ülkeden temsilcilerin bir araya geldiğini açıklayan Kıraç, 21 ülkenin Antalya Bildirisi'ni imzaladığını söyledi. Bundan sonraki adımın ilgili kurumlar arasındaki diyaloğu ilerletmek olduğunu belirten Kıraç, "Uzay projeleri süreklilik, güvenilir ortaklar ve tek bir toplantının ötesine geçen bir destek gerektirir. 'Dünyanın Daha Fazla Uzaya İhtiyacı Var' temamız da bu çalışmaların neden önemli olduğunu bizlere hatırlatmaktadır. Haberleşme, afet yönetimi, çevresel izleme ve tarım gibi alanlar uzay teknolojilerinden halihazırda faydalanmaktadır. Gelişen kabiliyetlerimizin bu hizmetleri iyileştirmesini ve günlük ihtiyaçların karşılanmasına yardımcı olmasını istiyoruz" diye konuştu.

TÜRK DEVLETLERİYLE KÜP UYDU İŞ BİRLİĞİ

Türk Devletleri Teşkilatı ile imzalanan 'Küp Uydu' projesine ilişkin soruyu yanıtlayan Kıraç, son dört yıldır Türkiye'de Türk devletlerinden öğrenci ve öğretmenlerin katıldığı uzay kampları düzenlediklerini söyledi. Bu kamplardaki eğitim ve ilişkilerin ortak projelere temel oluşturduğunu belirten Kıraç, "Dün imzalanan 'Küp Uydu' projesi de bunun bir örneği. Türk devletlerinin tamamına yakını bu projeye katılıyor ve bu, özellikle uzay alanında gerçekleştirilen ilk teknik çalışmadır. Her ülke bu küp uydulara katkıda bulunuyor; bazıları faydalı yükleri, bazıları ise yazılım ve donanım bileşenlerini üretiyor. Dolayısıyla bu, aslında uzay alanındaki iş birliğinin başlangıcıdır. Gelecekteki hayalimiz, yeni uzay girişimleri için Türk devletlerine ait bir modül oluşturmaktır. Dünkü adım bir başlangıçtı ve dünkü buluşmayla tüm bu hayaller bir araya geldi" dedi.

30 ASTRONOT, HALK GÜNÜNE 5 BİN 872 KAYIT

Bakan Danışmanı ve IAC 2026 Direktörü Emine Doğrukök ise kongrede ilk kez oluşturulan 'Future Space' alanının girişimleri, gelişmekte olan şirketleri, TEKNOFEST şampiyonu takımları ve şirketler arası görüşmeleri bir araya getirdiğini söyledi. Son yıllardaki kongreler arasında en yüksek astronot katılımına ulaşıldığını belirten Doğrukök, "30 astronotu ağırlamaktan büyük memnuniyet duyuyoruz. Onların öğrencilerle ve kamuoyuyla kurduğu temas, özellikle gençler için uzayı çok daha somut hale getirmektedir. 9 Ekim'deki Halk Günü, kongreyi daha da geniş bir kitleye açacaktır. 7 Ekim itibarıyla kongre katılımcı kayıtlarından ayrı olarak 5 bin 872 kişi kayıt yaptırmıştır. Bizim için IAC 2026, beş günlük bir kongreden çok daha fazlasıdır. Bırakacağı mirasın; burada kurulan ortaklıklara, Antalya'da ortaya çıkan fikir ve projelere ve en önemlisi burada tecrübe ettiklerinden ilham alan gençlere yansımasını umuyoruz" diye konuştu.