Türkiye'de 2024'te 121 bin 66 bebek prematüre doğdu, uzman gelişim takibini öneriyor

Acıbadem Eskişehir Hastanesi'nde görev yapan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Kuşku, 15 Kasım Dünya Prematüre Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, prematüre bebeklerde boy ve kilo takibinin yanı sıra uzun dönemli bilişsel ve motor gelişim izleminin hayati önem taşıdığını vurguladı.

Türkiye'de 2024 yılında 121 bin 66 bebek, gebeliğin 37'nci haftası tamamlanmadan dünyaya geldi. Erken doğan bebeklerin yenidoğan yoğun bakımındaki tedavileri tamamlanıp taburcu edilmeleri önemli bir aşama olsa da sağlık ve gelişimlerinin uzun süre takip edilmesi gerekiyor. 15 Kasım Dünya Prematüre Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Acıbadem Eskişehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Kuşku, "Prematüre bir bebeğin yenidoğan yoğun bakım ünitesinden taburcu edilmesi önemli bir başarıdır. Ancak taburculuk, tıbbi izlemin sona erdiği anlamına gelmemektedir. Bazı gelişimsel sorunlar bebeklik döneminde fark edilmezken okul öncesi veya okul çağında ortaya çıkabilir" dedi.

"Dünyada her 10 bebekten biri prematüre doğuyor"

Dünya Sağlık Örgütü'nün gebeliğin 37'nci haftası tamamlanmadan doğan bebekleri prematüre olarak tanımladığını belirten Dr. Kuşku, "Dünya Sağlık Örgütü ve UNICEF tarafından yayımlanan küresel tahminlere göre dünyada yılda yaklaşık 13,4 milyon bebek prematüre olarak doğmaktadır. Yani her 10 bebekten biri erken dünyaya gelmektedir. Türkiye'de ise Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında 121 bin 66 bebek prematüre olarak doğmuştur. Bu sayı toplam canlı doğumların yaklaşık yüzde 12,92'sine karşılık gelmektedir" diye konuştu.

Erken doğumun yalnızca doğumdan sonraki ilk günleri ilgilendiren bir sorun olmadığını vurgulayan Dr. Kuşku, "Prematüre doğum ve komplikasyonları, beş yaş altı çocuk ölümlerinin önde gelen nedenlerinden biridir. Bu nedenle erken doğum, yalnızca yenidoğan dönemini ilgilendiren bir sorun değil, aynı zamanda önemli bir halk sağlığı problemidir" ifadelerini kullandı.

"Yoğun bakımdaki gelişmeler prematüre bebeklerin yaşama şansını artırdı"

Yenidoğan yoğun bakım alanındaki gelişmelerin erken doğan bebeklerin yaşamını sürdürmesinde önemli rol oynadığını anlatan Dr. Kuşku, "Prematüre bir bebeğin yenidoğan yoğun bakım ünitesinden taburcu edilmesi önemli bir başarıdır. Ancak taburculuk, tıbbi izlemin sona erdiği anlamına gelmemektedir. Yoğun bakımda kazanılan yaşam mücadelesinin, taburculuk sonrasında sürdürülebilir sağlık hizmetleriyle desteklenmesi gerekmektedir" dedi.

"Bazı gelişimsel sorunlar yıllar sonra fark edilebilir"

Prematüre doğumun gelişmekte olan sinir sistemi üzerinde etkileri olabileceğini belirten Dr. Mehmet Kuşku, "Prematüre doğum, gelişmekte olan merkezi sinir sistemi üzerinde önemli etkiler oluşturabilir. Özellikle çok erken doğan ve yenidoğan döneminde ciddi komplikasyon yaşayan bebeklerde serebral palsi, bilişsel gelişim güçlükleri, dil ve öğrenme sorunları açısından risk artmaktadır. Bununla birlikte gelişimsel sorunlar her zaman yenidoğan döneminde belirgin olmayabilir. Bazı sorunlar bebeklik döneminde fark edilmezken okul öncesi veya okul çağında ortaya çıkabilir" dedi.

"Yalnızca boy ve kilo takibi yeterli değil"

Prematüre bebeklerin gelişimsel takibinde hareket, konuşma, öğrenme ve bilişsel becerilerin de değerlendirilmesi gerektiğini anlatan Dr. Kuşku, "Standart gelişimsel değerlendirme araçlarının kullanılması, motor ve bilişsel gelişim alanlarının sistematik olarak incelenmesi ve gerektiğinde fizyoterapi, dil ve konuşma terapisi, ergoterapi ve özel eğitim desteğinin zamanında başlatılması önem taşımaktadır" ifadelerini kullandı.

"Prematüre bebeklerin geleceği için uzun dönem takip önemli"

Dünya Prematüre Günü'nün 2026 yılı temasının "Küçük bebekler, büyük potansiyeller. Geleceklerini korumak için izlem bakımına yatırım yapın" olduğunu belirten Dr. Mehmet Kuşku, "Bu tema, prematüre bebeklerin yenidoğan yoğun bakım sürecinin ötesinde de sağlık hizmetlerine ihtiaç duyduğunu vurgulamaktadır. Çocuk hekimleri, neonatologlar, aile hekimleri, rehabilitasyon ekipleri ve aileler arasında kurulacak sürekli iş birliği, prematüre bebeklerin uzun dönem sağlık sonuçlarını iyileştirmede önemli rol oynayacaktır" dedi.

Erken doğan bebeklerin uygun bakım ve gelişimsel destekle potansiyellerini gerçekleştirebilmelerinin hedeflenmesi gerektiğini ifade eden Dr. Kuşku, "Prematüre bir bebeği yaşatmak büyük başarıdır. Onun sağlıklı büyümesini, gelişmesini ve potansiyeline ulaşmasını sağlamak ise bu başarının gerçek tamamlayıcısıdır" diyerek sözlerini tamamladı.