Yapay zekâ ödemelerde yeni dönemi başlatıyor! TCMB’den “ajan tabanlı ödeme” mesajı

Ödeme sistemlerinin dönüşümünde yapay zekâ yeni bir aşamanın kapısını açıyor. İnsan müdahalesi olmadan, önceden belirlenen yetki ve koşullar çerçevesinde işlem yapabilen yapay zekâ ajanlarının ödeme sistemlerine girmesi, merkez bankalarının da gündemine taşındı.

"ÖDEMELERİ DAHA AKILLI HALE GETİRMEK"

İstanbul Fintech Week 2026'da konuşan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Hatice Karahan, ödeme sistemlerinin uzun yıllardır hız ve güvenlik ekseninde geliştiğini, ancak artık bunlara yeni bir hedefin eklendiğini belirtti: Ödemeleri daha akıllı hale getirmek.

Karahan, bu dönüşümün ilk örneklerinin anlık ödeme altyapılarında görüldüğüne işaret etti.

PROGRAMLANABİLİR VE OTOMATİK SÜREÇLER

Yeni nesil ödeme sistemlerinde işlemler yalnızca para transferinden ibaret kalmıyor. Ödemeler, önceden belirlenmiş şartlara bağlı olarak gerçekleştirilebiliyor, dijital kimlikler ve dijital varlıklarla etkileşime girebiliyor ve daha geniş otomatik süreçlerin bir parçası haline gelebiliyor.

Bu gelişmeler ödeme sistemlerini hız ve güvenlik boyutunun ötesine taşıyarak programlanabilir ve daha akıllı bir yapıya dönüştürüyor.

"AJAN TABANLI ÖDEMELERE" DOĞRU

Karahan'a göre ödeme sistemlerindeki bir sonraki önemli dönüşüm ise yapay zekânın doğrudan ödeme süreçlerine dahil olması olacak.

TCMB Başkan Yardımcısı, bu sürecin ödeme sistemlerini "ajan tabanlı ödemelere" doğru taşıdığına dikkat çekti.

Ajan tabanlı ödemelerde yapay zekâ sistemleri, kendilerine verilen yetki ve talimatlar doğrultusunda bir kullanıcının veya kurumun adına hareket ederek ödeme süreçlerinin çeşitli aşamalarını otomatik biçimde yürütebiliyor.

YÜKSEK OTOMASYON VE YENİ SORUNLAR

Karahan, yapay zekânın ödeme bağlantılı süreçlerin koordinasyonunda önemli fırsatlar oluşturduğunu ancak yüksek düzeyde otomasyonun beraberinde yeni sorunları da getirdiğini vurguladı.

Yapay zekâ ajanlarının ödeme yapabilmesi, merkez bankaları açısından yalnızca yeni bir teknolojinin sisteme eklenmesi anlamına gelmiyor.

Karahan, daha yüksek otomasyon düzeyinin mevcut parasal yapı ve ödeme altyapılarıyla nasıl etkileşime gireceğinin anlaşılması gerektiğine dikkat çekti.

"AÇIK BİÇİMDE TANIMLANMIŞ YETKİLER"

Yeni sistemlerde özellikle yapay zekâ ajanlarının hangi işlemleri yapmaya yetkili olduğu, işlemlerin hangi koşullarda gerçekleştirileceği ve ödemenin kesin biçimde sonuçlandırılmasının nasıl güvence altına alınacağı kritik önem taşıyor.

Karahan, teknolojik yeniliklerin açık biçimde tanımlanmış yetkiler ve güvenilir mutabakat mekanizmalarıyla birlikte ilerlemesi gerektiğini vurguladı.

Böylece yapay zekânın ödeme sistemlerindeki yükselişi, finans sektörünün önüne yalnızca hız ve verimlilik fırsatını değil; yetkilendirme, güvenlik, sorumluluk ve mutabakat başlıklarında yeni bir düzenleme alanını da getiriyor.